Kết quả thi hành Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

trên địa bàn phường Vĩnh Hải những năm qua

Nguyễn Văn Minh
Giảng viên khoa Nhà nước và pháp luật

Vĩnh Hải là phường nằm ở phía Bắc thành phố Nha Trang với diện tích hơn 4,4 km². Trong những năm qua, hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn phường đã đạt được nhiều thành tựu. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (UB MTTQVN) phường Vĩnh Hải hiện nay có 45 ủy viên với 24 Trưởng Ban công tác mặt trận tổ dân phố, số còn lại là Trưởng các ban, ngành, đoàn thể thành viên, các tổ chức y tế, giáo dục, tôn giáo,… Ban Trường trực gồm 03 người là chủ tịch và 02 phó chủ tịch.

Từ khi Luật Mặt trận tổ quốc Việt Nam (Luật MTTQVN) được ban hành, UB MTTQVN phường luôn tuân thủ sự chỉ sát sao của Đảng ủy phường, của UB MTTQVN thành phố Nha Trang trong việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân tộc; đẩy mạnh thực hiện phong trào thi đua yêu nước gắn với cuộc vận động “Xóa đói giảm nghèo”; ngày “Vì người nghèo”; “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” trên cơ sở nền tảng Luật MTTQVN làm chủ thể cho mọi chương trình hành phối hợp với các cấp, các ngành thực hiện nhiệm vụ chính trị phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh - chính trị, trật tự an toàn xã hội trên toàn địa bàn phường trong những năm qua mà thành phố giao cho địa phương. Trong 5 năm qua (2015-2020), UB MTTQVN phường Vĩnh Hải đã tổ chức thi hành Luật MTTQVN đạt được các kết quả như sau:

1. Nhận thức của cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên, nhân dân về vị trí, vai trò, quyền và trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Từ thực tiễn hoạt động và đánh giá 5 năm thực hiện Luật MTTQVN cho thấy các cấp ủy Đảng, Chính quyền đã có sự quan tâm toàn diện và thường xuyên hơn đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo đối với tổ chức Mặt trận như: chỉ đạo tổ chức thành công Đại hội MTTQVN phường Vĩnh Hải nhiệm kỳ 2017-2022; chính quyền tham gia phối hợp về bổ sung cơ chế chính sách cho cán bộ Mặt trận và các đoàn thể thành viên; tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác mặt trận và các đoàn thể trong việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy tính tích cực, vai trò nòng cốt của cán bộ, đảng viên trong hoạt động mặt trận. Nhận thức của mọi tầng lớp nhân dân về vị trí vai trò MTTQVN và nhiệm vụ xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc đã nâng cao hơn, khắc phục được yếu kém của những mặt còn hạn chế, thực hiện tốt hơn những nội dung mà Mặt trận phường đưa ra.

2. Mối quan hệ giữa Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với cấp ủy Đảng, chính quyền và các tổ chức thành viên của phường trong nhiệm vụ xây dựng, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Đảng ủy phường đã thực hiện tốt vai trò lãnh đạo đối với UB MTTQVN bằng đường lối, chủ trương, Nghị quyết như Nghị quyết số 01-ĐU ngày 15/02/2016 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng ủy với Mặt trận phường và đoàn thể nhân dân trong tình hình mới. Thông qua đó đáp ứng yêu cầu nguyện vọng và lợi ích hợp pháp của nhân dân. Cấp ủy cùng cấp vừa là thành viên, vừa là người lãnh đạo Mặt trận.

Quan hệ giữa UB MTTQVN với chính quyền phường là quan hệ phối hợp để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi bên theo quy định của pháp luật và Quy chế phối hợp công tác do UB MTTQVN phường và Ủy ban nhân dân phường ban hành. Thời gian qua Mặt trận và UBND phường đã phối hợp chặt chẽ trong việc chăm lo lợi ích chính đáng của nhân dân; vận động các tầng lớp nhân dân đẩy mạnh các phong trào hành động thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh, chính trị, quốc phòng, đảm bảo an toàn xã hội; phối hợp tuyên truyền và vận động nhân dân chấp hành nghiêm chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Ví dụ: UB MTTQVN phường đã phối hợp với các ngành, đoàn thể trong công tác vận động thanh niên lên đường nhập ngũ hằng năm đều đạt và vượt chỉ tiêu được giao; phối hợp với HĐND trong việc tổ chức lấy ý kiến của cử tri góp ý cho đội ngũ cán bộ của UBND, HĐND; phối hợp với công an trong việc giữ gìn an ninh trật tự; phối hợp với UBND trong việc tặng quà cho những hộ nghèo bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19…

Hoạt động của UB MTTQ Việt Nam phường và các tổ chức thành viên 5 năm qua luôn phối hợp chặt chẽ, thực hiện nghiêm các Chủ trương, Nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước ngày càng có hiệu quả, vững chắc bằng Quy chế phối hợp và các chương trình, kế hoạch thống nhất hành động cụ thể trên từng lĩnh vực công tác, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng ủy phường Vĩnh Hải; do vậy mà đã phát huy đồng bộ sức mạnh của cả hệ thống chính trị thực hiện nhiệm vụ xây dựng và phát triển kinh tế, cũng như xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền vững mạnh.

3. Việc thực hiện các quyền, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quy định tại điều 3 Luật tổ chức Mặt trận Tổ quốc Việt Nam 2015

UB MTTQVN phường Vĩnh Hải đã luôn nêu cao vai trò chủ động, tích cực tham mưu đề xuất, đóng vai trò nòng cốt trong mọi công tác và phối hợp hành động. Vì vậy thời gian qua cũng mở rộng và củng cố khối đại đoàn kết vững mạnh, phát huy dân chủ tham gia xây dựng Đảng, chính quyền vững mạnh, góp phần vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội, chăm lo đời sống và bảo vệ lợi ích hợp pháp của nhân dân, nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động giám sát; qua đó cũng tạo được sự đồng thuận của xã hội để tập hợp xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc đạt hiệu quả cao của Mặt trận phường.

Hàng năm, UB MTTQVN phường Vĩnh Hải đưa công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện quyền làm chủ, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, thi hành chính sách, pháp luật Nhà nước vào chương trình hành động của mình, đã phổ biến pháp luật được 08 buổi với trên 900 lượt người tham dự; thu quỹ vận động vì người nghèo bình quân trên 30 triệu/năm; Ngoài ra UB MTTQVN phường còn phối hợp các tổ chức thành viên và HĐND phường thực hiện tốt công tác giám sát, nâng cao chất lượng các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước.

UB MTTQ Việt Nam phường là tổ chức đại diện, bảo vệ quyền, và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, vì vậy mà những năm qua Ủy ban MTTQ Việt Nam phường đã tổ chức với nhiều hình thức để tập hợp, đoàn kết nhân trên toàn phường, hỗ trợ, động viên nhân dân thực hiện dân chủ, quyền con người, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đồng thời thông qua UB MTTQVN phường, nhân dân tham gia ý kiến, phản ánh, kiến nghị với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về những vấn đề mà nhân dân quan tâm để Mặt trận phản ánh, kiến nghị với Đảng, Nhà nước.

Tạo mọi điều kiện để nhân dân tham gia giám sát hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để nhân dân thấy được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường thực hiện đầy đủ quyền và trách nhiệm nhiệm với nhân dân theo quy định của pháp luật.

Công tác tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước vững mạnh là một trong những chức năng, nhiệm vụ quan trọng của MTTQVN phường Vĩnh Hải trong 5 năm qua. Mặt trận phường đã nỗ lực thực hiện nhiều nội dung tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật là nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, Nhà nước với mục đích giáo dục và động viên nhân dân chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước một cách nghiêm túc.

Trong những năm vừa qua, Mặt trận phường phối hợp với các tổ chức thành viên tạo điều kiện cho hội viên, đoàn viên và các tầng lớp nhân dân tham gia giám sát và phản biện xã hội về nhiệm vụ phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội tại địa phương như các chỉ tiêu thu theo pháp lệnh Nhà nước, giám sát cải cách thủ tục hành chính một cửa; những công trình xây dựng cơ bản phục vụ dân sinh để có tiếng nói chính đáng của mình với tổ chức Mặt trận, đoàn thể phản ánh lên lãnh đạo địa phương kịp thời theo đúng tinh thần Quyết định 217, 218 QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (khóa XI).

Với vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, UB MTTQVN phường đã phối hợp tổ chức nhiều hội nghị tiếp xúc cử tri với đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp trước và sau mỗi kỳ họp, để nghe các vị đại biểu trình bày nội dung của kỳ họp và giải đáp một số kiến nghị của kỳ họp trước mà cử tri phản ánh với tất cả cử tri tham dự nghe. Những ý kiến, kiến nghị phản ánh với đại biểu tại hội nghị tiếp xúc cho kỳ họp sắp đến của Quốc hội, HĐND các cấp được thư ký buổi tiếp xúc ghi chép trung thực, đầy đủ và tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri để phản ánh lên Quốc hội và HĐND các cấp đúng thời gian, pháp luật quy định.

Thực hiện Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” thời gian qua, Mặt trận phường, đoàn thể, các tổ chức thành viên đã thực hiện có kết quả cao của Cuộc vận động, từng bước đã tạo cho người tiêu dùng trên địa bàn phường nhận thức rõ và hiểu biết hơn về giá trị kinh tế khi dùng sản phẩm sản xuất trong nước, với những thương hiệu sản phẩm chất lượng vươn ra thế giới mà người Việt Nam làm chủ công nghệ sản xuất, chế biến.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường đã phối hợp động viên tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, tích cực hưởng ứng các phong trào yêu nước do Mặt trận phát động, tham gia các hoạt động từ thiện, xã hội, nhân đạo. Trong thời gian vừa qua đã có nhiều bà con là Việt kiều về thăm quê hương trên địa bàn phường Vĩnh Hải cũng đã tặng quà cho người nghèo, khó khăn trên địa bàn nhân dịp tết Nguyên đán và tặng quà hổ trợ bà con khó khăn trong mùa dịch Covid-19. Mặt trận và các tổ chức thành viên tổ chức tuyên truyền thành quả đổi mới của đất nước với bà con Việt kiều, đồng thời đấu tranh với những âm mưu, thủ đoạn chống phá sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xuyên tạc chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phá hoại mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước trên thế giới.

4. Việc thực hiện Luật MTTQVN trên địa bàn phường Vĩnh Hải có những thuận lợi, khó khăn và rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:

Trong quá trình hoạt động, triển khai thi hành Luật MTTQVN những năm vừa qua đối với công tác Mặt trận của địa phương, UB MTTQVN phường luôn được sự quan tâm chỉ đạo của UB MTTQVN thành phố Nha Trang; lãnh đạo, chỉ đạo theo dõi của Đảng ủy phường; sự giúp đỡ và phối hợp tổ chức các hoạt động của chính quyền, các ban ngành, đoàn thể địa phương như: Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường, Hội Cựu chiến binh phường, Công an phường; các chức sắc, nhà tu hành có uy tín.

Bên cạnh những kết quả đạt được, trong 5 năm hoạt động và triển khai thi hành Luật MTTQVN, UB MTTQVN phường vẫn còn một số hạn chế, khó khăn nhất định đó là:

- Công tác tuyên truyền chưa nhiều và chưa có chiều sâu, tỷ lệ quần chúng nhân dân tham gia còn thấp, một số phong trào nội dung chưa có sức cuốn hút.

- Một số vị tham gia công tác Mặt trận ở Tổ dân phố đã lớn tuổi, kiêm nhiệm, kỹ năng phổ biến Luật MTTQVN và những Bộ luật có liên quan còn hạn chế.

Từ những thành tựu, hạn chết trong thực hiện Luật MTTQVN thời gian qua của phường đã rút ra một vài kinh nghiệm:

- Bám sát kế hoạch, chương trình, hành động của UB MTTQVN thành phố Nha Trang, nghị quyết xây dựng phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội, an ninh - quốc phòng của Đảng ủy, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ xây dựng phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội của Chính quyền, kế hoạch phối hợp thực hiện của các ban ngành, đoàn thể của phường hàng năm.

- Bám sát cơ sở, tranh thủ sự chỉ đạo của cấp ủy, sự phối hợp của tổ dân phố, các chi hội địa phương, đặc biệt là tạo mọi thuận lợi cho các tầng lớp nhân dân được tiếp cận với pháp luật thông qua những buổi tuyên truyền, tư vấn của ngành chuyên môn và tuyên truyền viên của Mặt trận phường để nhân dân hiểu và thực hiện.

- Phát huy dân chủ, tạo điều kiện để nhân dân tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Chính quyền thông qua cơ chế giám sát và phản biện xã hội theo Quyết định 217-QĐ/TW, 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị khóa XI.

Tóm lại, trong 05 năm qua thực hiện Luật MTTQVN, UB MTTQVN phường Vĩnh Hải đã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận. Thông qua Mặt trận quyền làm chủ của nhân dân được phát huy, mối quan hệ giữa Mặt trận với các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị phường được tăng cườngm tình đoàn kết giữa các tôn giáo được nâng lên. Chính vì vậy hằng năm UB MTTQVN phường đều có từ 02 tập thể và 02 cá nhân được UB MTTQVN thành phố Nha Trang khen thưởng; 01 tập thể và 02 cá nhân được UBND phường tặng giấy khen.