SỰ LÃNH ĐẠO ĐÚNG ĐẮN CỦA ĐẢNG LÀ YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH HÀNG ĐẦU

THẮNG LỢI CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

ThS. Phan Thị Hồng
Khoa Xây dựng Đảng

Lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam đã ghi lại biết bao kỳ tích, trong đó Cách mạng tháng Tám là một kỳ tích chói lọi, mà thời gian càng lùi xa, hào quang của nó càng thêm rực rỡ, tầm vóc vĩ đại của nó càng được nâng cao cùng với những thắng lợi nối tiếp của cách mạng Việt Nam vốn được gắn kết chặt chẽ với ngọn nguồn Cách mạng tháng Tám. Để có thắng lợi vĩ đại đó có nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân quyết định hàng đầu đó là có sự lãnh đạo đúng đắn và tài tình của Đảng, đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh.

Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám, trước hết là thắng lợi của đường lối giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, kết hợp đúng đắn hai nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến, coi trọng nhiệm vụ chống đế quốc.

Sau khi ra đời và trong quá trình lãnh đạo cách mạng giải phóng dân tộc, Đảng ta luôn bám sát thực tiễn, phân tích sâu sắc thời cuộc, nắm vững mâu thuẫn cơ bản, thấy rõ mâu thuẫn chủ yếu trong mỗi thời kỳ, xác định đúng đắn những nhiệm vụ chiến lược của cách mạng. Ngay trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên, Đảng đã xác định 2 nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là dân tộc và dân chủ: "Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến. Làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập." [1] Hai nhiệm vụ này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, trong đó nhiệm vụ chống đế quốc được đặt lên hàng đầu.

Trải qua ba cao trào cách mạng 1930 -1931; 1936 –1939, đặc biệt cao trào 1939 – 1945 Đảng ta càng nhận thức sâu sắc hơn về vấn đề đó. Tháng 9/1939, chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, chính phủ phản động ở Pháp thi hành chính sách phát xít, giải tán Đảng Cộng sản Pháp và các Đảng Cộng sản ở các nước thuộc địa, thủ tiêu các quyền tự do dân chủ. Ở Đông Dương, đế quốc Pháp điên cuồng chống phá Đảng Cộng sản, chúng thực hiện chính sách kinh tế thời chiến, đồng thời tiến hành bắt người, cướp của, khủng bố, tổng động viên… làm cho mâu thuẫn giữa nhân dân Đông Dương với thực dân Pháp ngày càng gay gắt. Trước những chuyển biến nhanh chóng của tình hình, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương liên tiếp mở các hội nghị để hoạch định chủ trương, nhiệm vụ, chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng, đặt “nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu”.

Từ Hội nghị Trung ương tháng 11/1939, được phát triển trong Hội nghị Trung ương tháng 11/1940 và đến Hội nghị Trung ương tháng 5/1941 Đảng đã hoàn chỉnh chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, nhất quán đường lối giương cao ngọn cờ dân tộc, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trên hết và trước hết. Hội nghị Trung ương tháng 5/1941 khẳng định: “Trong lúc này, quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc. Trong lúc này, nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia, dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, của giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được”,[2] đồng thời, xác định rõ: khởi nghĩa vũ trang là con đường duy nhất của cách mạng Việt Nam và hình thái vận động cách mạng là đi từ khởi nghĩa từng phần đến tổng khởi nghĩa. Chính đường lối đó đã đáp ứng được khát vọng mong muốn giải phóng dân tộc của nhân dân ta, đã tập hợp hết thảy các lực lượng yêu nước, đoàn kết các dân tộc, cố kết toàn dân cùng chĩa mũi nhọn vào kẻ thù.

Thứ hai, thắng lợi của Cách mạng tháng Tám cũng chính là kết quả 15 năm đấu tranh gian khổ của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng, được rèn luyện qua ba cao trào: 1930 - 1931, 1936 - 1939 và 1939 - 1945.

Cao trào 1930 - 1931 đã khẳng định quyền lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với cách mạng Việt Nam. Nó chứng tỏ Đảng có năng lực lãnh đạo và tổ chức, có sức lôi cuốn quần chúng. Đồng thời, qua cao trào 1930 -1931 đã xây dựng được khối liên minh công – nông. Cao trào đã cho nông dân có dịp quan sát, kiểm nghiệm trong thực tế và khẳng định lòng tin của mình vào mục tiêu cách mạng mà Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra, vào năng lực lãnh đạo và tinh thần cách mạng của giai cấp công nhân. Lần đầu tiên, công – nông Việt Nam đoàn kết với nhau dưới sự lãnh đạo của Đảng, tin tưởng vào năng lực cách mạng của mình, là lực lượng chủ yếu trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp. Cao trào 1930 -1931 chính là bước chuẩn bị đầu tiên cho cuộc đấu tranh giành chính quyền. Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá: “Phong trào tuy thất bại nhưng nó rèn luyện lực lượng cho cuộc Cách mạng Tháng Tám thắng lợi sau này”. [3]

Qua cao trào dân chủ 1936 - 1939, hàng triệu quần chúng công nông cùng đông đảo các tầng lớp nhân dân khác đã được giác ngộ về chính trị và được tổ chức lại theo đường lối của Đảng, tích cực tham gia vào Mặt trận Dân tộc thống nhất và trở thành lực lượng chính trị hùng hậu của cách mạng.

Đặc biệt từ năm 1939, Đảng đã trực tiếp chuẩn bị cho khởi nghĩa giành chính quyền cả về đường lối, căn cứ địa và lực lượng cách mạng để tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền khi thời cơ đến. Đảng nhấn mạnh:“… ta phải luôn luôn chuẩn bị một lực lượng sẵn sàng, nhằm vào cơ hội thuận tiện hơn cả mà đánh lại quân thù, nghĩa là nay mai đây cuộc chiến tranh Thái Bình Dương và cuộc kháng chiến của nhân dân Tàu xoay ra hoàn toàn cho cuộc cách mạng Đông Dương thắng lợi, thì lúc đó với lực lượng sẵn có, ta có thể lãnh đạo cuộc khởi nghĩa từng phần trong từng địa phương cũng có thể giành sự thắng lợi mà mở đường cho một cuộc tổng khởi nghĩa to lớn”.[4]

Sự ra đời của Mặt trận Việt Minh là một sáng tạo và là một thành công lớn của Đảng ta trong tập hợp lực lượng. Với mục tiêu liên hiệp hết thảy các tầng lớp nhân dân, các đảng phái cách mạng, các đoàn thể dân chúng yêu nước, không phân biệt giàu nghèo, già trẻ, gái trai, không phân biệt tôn giáo và xu hướng chính trị, đặng cùng nhau mưu cuộc dân tộc giải phóng và sinh tồn, Mặt trận Việt Minh đã tổ chức nhân dân thành một đội quân chính trị hùng hậu, trên cơ sở nòng cốt là liên minh công - nông tạo thành sức mạnh quật khởi, dẫn tới cuộc nổi dậy đồng loạt của toàn dân trên cả nước vào mùa thu tháng Tám năm 1945.

Thứ ba, Đảng đã chọn đúng thời cơ, chớp thời cơ để tiến hành tổng khởi nghĩa

Thắng lợi Cách mạng tháng Tám là thắng lợi của nghệ thuật chọn đúng thời cơ, chớp thời cơ để tiến hành tổng khởi nghĩa của Đảng. Hoàn cảnh lịch sử thời điểm tháng 8/1945 đã tạo ra thời cơ vàng để Đảng lãnh đạo nhân dân đứng lên làm một cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Đó là thời điểm kẻ thù trực tiếp của nhân dân Việt Nam là phát xít Nhật đã đầu hàng Đồng minh (15/8/1945), quân đội Nhật ở Đông Dương như “rắn mất đầu” hoang mang cực độ, mất hết tinh thần chiến đấu, chính quyền thân Nhật rệu rã, trong khi bọn đế quốc Anh, Mỹ, Pháp và tay sai của Mỹ là Tưởng chưa kịp kéo đến. Thời khắc này, như lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã chỉ rõ: “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”,[5] “đem sức ta mà giải phóng cho ta”. Với bản lĩnh chính trị sắc bén, Đảng ta với sự chuẩn bị kỹ càng về mọi mặt, đã chủ động nắm bắt được thời cơ “ngàn năm có một ấy” lãnh đạo toàn thể dân tộc Việt Nam, triệu người như một, đồng lòng theo Đảng đứng lên bẻ gãy gông xiềng và ách đô hộ, tự giải phóng mình, làm nên cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 vĩ đại, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa - Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.

Xét trong bối cảnh lịch sử lúc bấy giờ, chúng ta có thể khẳng định rằng: trong cùng thời điểm năm 1945, không phải bất cứ nơi nào đang chịu ách thống trị của quân Nhật đều có thể bùng nổ phong trào cách mạng và thành công. Chỉ có quốc gia nào có sự chuẩn bị chu đáo, kỹ lưỡng, có Đảng đề ra đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo, dự báo chính xác thời cơ cách mạng, chớp được thời cơ và tập hợp được sức mạnh của toàn dân tộc, mới giành được thắng lợi. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào, mà giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: Lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa, một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc.”[6]

Như vậy, thực tiễn lịch sử dân tộc ta thời kỳ này đã chứng minh, nếu không có Đảng, đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh lãnh đạo thì sẽ không có thành công của Cách mạng tháng Tám. Không có Đảng thì không thể phát huy cao độ tinh thần dù có đốt cháy cả dãy trường sơn cũng quyết dành cho được độc lập của nhân dân ta. Chính sự tài tình và sáng suốt của Đảng đã dự đoán thời cơ chính xác, chớp thời cơ kịp thời để phát động tổng khởi nghĩa thành công. Đúng như nhận xét của đồng chí Lê Duẩn: “Không có Đảng Cộng sản chắc hẳn là không có Cách mạng tháng Tám”.[7] Tất cả điều đó đã đập tan luận điệu xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, hạ thấp giá trị của Cách mạng tháng Tám của các thế lực thù địch. Chúng xuyên tạc rằng, thắng lợi của Cách mạng tháng Tám là một “’sự ăn may”. Sự thật lịch sử đã chứng minh luận điệu này là vô nghĩa. Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám “là hoa, là quả của bao nhiêu máu đã đổ và bao nhiêu tính mạng đã hy sinh của những người con anh dũng của Việt Nam trong nhà tù, trong trại tập trung, trong những hải đảo xa xôi, trên máy chém, trên chiến trường; là kết quả của bao nhiêu hy vọng, gắng sức và tin tưởng của hơn 20 triệu nhân dân Việt Nam lúc bấy giờ”.[8] Vì vậy, sẽ không có một thế lực nào có thể phủ nhận, xuyên tạc những giá trị mà Cách mạng tháng Tám đã mang lại.

Sau Cách mạng tháng Tám, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Việt Nam đã tiến hành 2 cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp, chống Mỹ thắng lợi và cho đến hôm nay với những thành tựu to lớn của đất nước sau hơn 35 năm tiến hành sự nghiệp đổi mới, “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”[9] Đảng vẫn luôn là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Nhân dân Việt Nam đã, đang và sẽ luôn tin theo Đảng để phấn đấu xây dựng một nước Việt Nam “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

Là một giảng viên giảng dạy môn Lịch sử Đảng, bản thân nhận thức rằng cần phải quán triệt sâu sắc những thành quả to lớn mà Cách mạng Tháng Tám đã mang lại, không ngừng lan tỏa những giá trị tốt đẹp đó đến toàn thể học viên, giúp học viên có cái nhìn khách quan nhất về sự kiện lịch sử này, góp phần nâng cao nhận thức của học viên về vai trò lãnh đạo của Đảng trong Cách mạng Tháng Tám cũng như trong sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay. Qua đó không ngừng củng cố niềm tin của quần chúng nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, đập tan mọi luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam./.

Tài liệu tham khảo

[1] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb. CTQG, H. 2002, t. 2, tr. 2.

[2] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb. CTQG, H. 2003, t.7, tr.112-113.

[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. CTQG, H. 2011, t.12, tr.408

[4] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng Toàn tập, Nxb. CTQG, H.2000, t.7, tr.132.

[5] Viện nghiên cứu Lịch sử Đảng, Cách mạng tháng Tám (1945), Nxb Sự thật, H.1971, Tr.182

[6] Hồ Chí Minh: Toàn tập, sđd, t.7, tr.25

[7] Viện nghiên cứu Lịch sử Đảng, Cách mạng tháng Tám (1945), 1971, Nxb Sự thật, tr.140

[8] Trần Dân Tiên: Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, Nxb. Sự thật, H. 1975, tr.116.

[9] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. CTQGST, H.2021. t. 1, tr. 104.