NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN MÔN NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH THÔNG QUA SỬ DỤNG BỘ TƯ LIỆU TRÍCH DẪN VÀ HÌNH THỨC THI TRẮC NGHIỆM

ThS. Nguyễn Thu Hiền
Giảng viên Khoa Lí luận cơ sở

Với mục tiêu nâng cao chất lượng giảng dạy của giảng viên và chất lượng học tập của học viên thuộc chương trình đào tạo hệ Trung cấp Lý luận Chính trị do Học viện Chính trị Quốc gia ban hành. Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học để đưa ra các giải pháp đáp ứng nhu cầu nêu trên của Nhà trường đảm bảo chất lượng đào tạo và uy tín, vị thế của mình trong hệ thống các trường chính trị trên cả nước. Đặc biệt đáp ứng nhu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ, công chức cho tỉnh Khánh Hòa trong giai đoạn chuyển mình với nhiều những thay đổi căn bản và toàn diện.

Tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa hiện nay, việc đào tạo và đánh giá kết quả học tập của học viên khi tham gia chương trình đào tạo cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở (hệ Trung cấp Lý luận chính trị) chủ yếu dựa vào chương trình, giáo trình đã được Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh ban hành. Việc đánh giá các bài làm do các học viên thực hiện theo các câu hỏi của đề tự luận. Hình thức thi như vậy, bên cạnh những ưu điểm, vẫn có những bất cập nhất định.

Đứng trước những vấn đề trên, để nâng cao chất lượng đào tạo, đổi mới phương thức đánh giá kết quả học tập, việc nghiên cứu xây dựng bộ tư liệu trích dẫn và bộ câu hỏi trắc nghiệm sử dụng trong môn học Nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình Trung cấp Lý luận chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa là yêu cầu vô cùng cấp thiết.

Thực hiện Quyết định số 210-QĐ/TCT ngày 08 tháng 8 năm 2024 của Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa về việc phê duyệt đề cương đề tài khoa học và công nghệ cấp cơ sở “Xây dựng bộ tư liệu trích dẫn và câu hỏi trắc nghiệm sử dụng trong môn Nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình Trung cấp Lý luận Chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa”. Trong thời gian quy định, chủ nhiệm đề tài cùng các thành viên tham gia đề tài đã tiến hành xây dựng bộ tư liệu trích dẫn và bộ câu hỏi trắc nghiệm sử dụng trong môn học Nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình trung cấp lý luận chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa.

Hiện nay, tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa việc giảng dạy môn Nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình trung cấp Lý luận Chính trị chủ yếu sử dụng sach giáo trình do Học viện Chính trị quốc gia HCM ban hành. Với đặc thù môn học và thực tế giảng dạy nhiều năm tại Trường. Chủ nhiệm đề tài nhận thấy một thực tế mặc dù là môn học hết sức quan trọng và cần thiết đối với mục tiêu mà Chương trình đào tạo hệ Trung cấp Lý luận chính trị đặt ra, nhưng quá trình học tập thường không lôi cuốn, thu hút học viên. Có nhiều lý do dẫn tới thực trạng trên, tuy nhiên một trong những nguyên nhân đó là thiếu một tài liệu bổ trợ để hỗ trợ học viên kích thích sự hứng thú và lôi cuốn người học. Từ thực tế đó chủ nhiệm đè tài đã đưa ra mục tiêu xây dựng bộ tài liệu trích dẫn giúp học viên có thể tiếp cận trực tiếp các tác phẩm, bài nói, bài viết, hoàn cảnh ra đời và những nội dung cơ bản khác của chủ tịch Hồ Chí Minh.

Thực tế thứ hai, đó là hiện nay chủ yếu hình thức thi đánh giá kết quả môn học vẫn là thi tự luận. Hình thức thi như vậy, bên cạnh những ưu điểm, vẫn có những bất cập nhất định như: Nội dung bài thi, bài kiểm tra thường khó có thể bao quát toàn bộ chương trình, có thể chỉ tập trung vào một hoặc một số ít nội dung trong toàn bộ chương trình; Các câu trả lời tự luận thường dài, thời gian trình bày khá dài; Học viên dễ sao chép đáp án và khéo léo tránh đề cập những điều không hiểu, không rõ; Khó xác định được các tiêu chí để có thể đánh giá toàn bộ quá trình học tập của học viên. Việc chấm các bài thi tự luận thường tốn nhiều thời gian và công sức; Việc đảm bảo tính khách quan trong khâu chấm bài đôi khi bị ảnh hưởng bởi tâm lý chủ quan của người chấm.

Trong khi đó, nếu như áp dụng hình thức thi trắc nghiệm vào quá trình đánh giá kết quả học tập của học viên tham gia học tập sẽ mang lại những ưu điểm nổi bật như: Đảm bảo được các quy định của nhà nước về đánh giá kết quả học tập của học viên khi tham gia học tập; Bài trắc nghiệm có thể đo được dải khá rộng các mức độ kết quả học tập của học viên theo các mục tiêu: Biết, hiểu, vận dụng, phân tích, tổng hợp và đánh giá; Đảm bảo tính khách quan trong đánh giá năng lực, trình độ của học viên; Đảm bảo tính bao quát về nội dung và đối tượng đánh giá; Tiết kiệm thời gian, công sức của người học và người đánh giá.

Đứng trước những vấn đề như vậy, để nâng cao chất lượng đào tạo, đổi mới phương thức đánh giá kết quả học tập đối với học viên, Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa đã thực hiện thí điểm “Xây dựng bộ tư liệu trích dẫn và câu hỏi trắc nghiệm sử dụng trong môn Nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình Trung cấp Lý luận Chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa”

Trong gần một năm qua, Nhóm thực hiện đề tài của khoa Lý luận cơ sở đã hoàn thành việc xây dựng bộ tài liệu trích dẫn gần 100 câu trích dẫn và bộ câu hỏi trắc nghiệm với 240 câu hỏi và đáp án. Đây là cơ sở để Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa xây dựng tài liệu tham khảo cho học viên. Xây dựng hệ thống ngân hàng câu hỏi và hệ thống các đề thi để sử dụng nhằm đánh giá chất lượng giáo dục và đào tạo của học viên và hỗ trợ giảng viên trong môn Nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc chương trình Trung cấp Lý luận Chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa. Nhà trường đã thực nghiệm cho học viên của 02 lớp trung cấp lý luận chính trị hệ tập trung sử dựng bộ tài liệu trích dẫn trong quá trình nghiên cứu, học tập; thực hiện thi thử theo hình thức trắc nghiệm và rút ra một số kinh nghiệm như sau:

1. Một số thuận lợi khi triển khai bộ tài liệu trích dẫn và câu hỏi trắc nghiệm với môn Nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình trung cấp lý luận Chính trị tại Trường Chính trị Khánh Hòa

Về phía lãnh đạo Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa

Trong quá trình thực hiện và triển khai đề tài, chủ nhiệm đề tài và nhóm tác giả luôn luôn được tạo mọi điều kiện thuận lợi. Căn cứ vào quy chế đào tạo và bồi dưỡng của Nhà trường ban hành. Nhóm đề tài đã triển khai thuận lợi hoạt động thực nghiệm sư phạm. Đặc biệt những khó khăn trong quá trình hoàn thiện đề tài của Chủ nhiệm đã được Lãnh đạo Nhà trường hết sức hỗ trợ để hoàn thành đúng tiến độ.

Về phía giảng viên Trường Chính trị

Với đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, gần 100% thạc sỹ, 5 giảng viên lãnh đạo đang tham gia nghiên cứu sinh, cùng tuổi đời và kinh nghiệm công tác vô cùng phong phú và đa dạng. Thời gian qua Nhà trường cũng đẩy mạnh việc tập huấn, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng, kinh nghiệm công tác, nâng cao trình độ nghiên cứu khoa học cho đội ngũ giáo viên nhà trường. Đây là một điều kiện hết sức thuận lợi khi nhóm tác giả thực hiện đề tài từ phân công các nhiệm vụ cụ thể đến hoạt động thực nghiệm và đánh giá kết quả nghiên cứu để đưa ra các hướng và giải pháp nâng cao công tác chuyên môn đáp ứng nhu cầu đào tạo của Nhà trường trong giai đoạn hiện nay.

Về phía học viên tham gia các lớp trung cấp lý luận chính trị

Học viên các lớp trung cấp lý luận chính trị là cán bộ, công chức, viên chức đang công tác tại các cơ quan Đảng, Chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, các đơn vị lực lượng vũ trang, doanh nghiệp ở địa phương. Với tuổi đời và kinh nghiệm công tác ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Học viên là những người đảm đương nhiều nhiệm vụ, vị trí quan trọng trong các cơ quan Đảng; nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, các đợn vị sự nghiệp công lập của nhà nước…

Học viên chấp hành các quy định của nhà trường về học tập và rèn luyện, thực hiện tốt nếp sống văn minh, chấp hành kỷ cương, kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Quá trình thực nghiệm sư phạm tiến hành tổ chức kiểm tra trắc nghiệm đối với hai lớp trung cấp hệ tập trung khóa k37 và k38 đã được học viên hợp tác rất tốt.

          2. Một số khó khăn khi triển khai bộ tài liệu trích dẫn và câu hỏi trắc nghiệm trong học tập và đánh giá kết thúc môn Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình Trung cấp Lý luận Chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa

          Bên cạnh những điểm tích cực đó việc triển khai bộ tài liệu trích dẫn và câu hỏi trắc nghiệm trong học tập và đánh giá kết thúc môn Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình Trung cấp Lý luận chính trị tại Trường Chính trị Khánh Hòa vẫn còn tồn tại một số khó khăn sau:

          Đối với nhóm tác giả

Đề tài làm hai nhiệm vụ bộ tài liệu trích dẫn và làm bộ câu hỏi thi trắc nghiệm kèm đáp án.

Với việc biên soạn Bộ tài liệu trích dẫn khó khăn nhất là chọn lọc được tài liệu phù hợp về khối lượng kiến thức và dung lượng phù hợp. Khi sử dụng nguồn là bộ Hồ Chí Minh toàn tậpcủa Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thật,  năm 2011, các tác giả hoàn toàn phải tra cứu bằng tay rồi lựa chọn và tự đánh máy biên soạn chứ hoàn toàn không sử dụng được công nghệ hỗ trợ. Chính vì vậy đòi hỏi các tác giả thời gian, sự chỉnh chu và cẩn thận.

Đối với việc biên soạn Bộ câu hỏi trắc nghiệm kèm đáp án đòi hỏi nhóm tác giả cần có sự cân đối trong một chuyên đề tỉ lệ các câu hỏi sao cho cân đối giữa tỷ lệ kiến thức hiểu - biết - vận dụng.

Đối với học viên

Khi tiếp cận với Bộ tài liệu trích dẫn học viên khá thụ động trong quá trình làm việc và đòi hỏi người giảng viên phải có phương pháp để phát huy học viên khai thác công cụ này.

Khi nhóm tác giả triển khai hình thức thực nghiệm tiến hành thi trắc nghiệm đối với bộ câu hỏi trắc nghiệm đã soạn ngoài những thuận lợi thì vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Học viên vẫn còn rất thụ động trong quá trình học tập với tâm lý miễn là làm bài thi qua. Nhiều học viên có tâm lý trong chờ, ỷ lại vào bạn học khi thi cử. Đồng thời, quá trình học tập học viên vẫn phải đảm bảo nhiệm vụ chuyên môn tại cơ quan, đơn vị nên điều này ảnh hưởng khá nhiều đến kết quả thực nghiệm của đề tài.

Đối với các vấn đề khác

Quá trình nhóm tác giả triển khai xây dựng thiết kế ra sản phẩm và đưa sản phẩm vào thực nghiệm để đánh giá kết quả của đề tài vẫn còn hạn chế do việc đánh giá mới đưa ra trên hai lớp mẫu. Chính vì vậy nó chưa thực sự phản ánh trung thực những vấn đề của đề tài. Quá trình thực nghiệm vẫn còn những hạn chế trong tâm lý của học viên cũng như thời gian, các điều kiện khác khi tiến hành.

3. Một số kiến nghị và đề xuất khi triển khai Bộ tài liệu trích dẫn và Bộ câu hỏi trắc nghiệm trong quá trình đánh giá kết thúc môn học Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình Trung cấp Lý luận Chính trị tại Trường Chính trị Khánh Hòa.

Dựa trên kết quả nghiên cứu của đề tài, dựa trên điều kiện thực tế của nhà trường để việc áp dụng bộ tài liệu trích dẫn và bộ câu hỏi trắc nghiệm tại các lớp trung cấp chính trị đạt kết quả cao. Nhóm tác giả xin kiến nghị, đề xuất một số vấn đề như sau:

Về Bộ tài liệu trích dẫn:

          Để phát huy được hiệu quả của Bộ tài liệu này cần gắn với nội dung một số câu hỏi trong Bộ câu hỏi trắc nghiệm. Và nhóm tác giả rất momg muốn có thể Biên soạn thành cuốn sổ tay tra cứu trích dẫn của Hồ Chí Minh sử dụng kèm theo cuốn Giáo trình trong quá trình nghiên cứu và học tập môn Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình Trung cấp Lý luận chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa

Về Bộ câu hỏi trắc nghiệm

          Mong muốn của nhóm tác giả là sau khi đề tài được nghiệm thu có thể đưa Bộ câu hỏi trắc nghiệm vào thiết kế thành các đề thi để việc tiến hành thi trắc nghiệm đối với môn học Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Chương trình Trung cấp Lý luận Chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa.