Phát huy vai trò của học viên các lớp Trung cấp lý luận chính trị
trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa

ThS. Phan Thị Hồng
Khoa Xây dựng Đảng

Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới xác định rõ: “Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng là một nội dung cơ bản, sống còn của công tác xây dựng Đảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, trong đó lực lượng tuyên giáo các cấp là nòng cốt; là công việc tự giác, thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đoàn thể chính trị - xã hội các cấp; của từng địa phương, cơ quan, đơn vị và của từng cán bộ, đảng viên”. Trong đó, vai trò đội ngũ học viên học lý luận chính trị tại các trường chính trị là rất quan trọng.

1. Vai trò của học viên các lớp Trung cấp lý luận chính trị trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Theo Quy định số 57-QĐ/TW ngày 08/02/2022 của Ban Bí thư về đối tượng, tiêu chuẩn và phân cấp đào tạo lý luận chính trị thì hệ Trung cấp lý luận chỉnh trị là cấp đào tạo lý luận chính trị cho đối tượng cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở; trang bị cơ bản, có hệ thống, cập nhật về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; nâng cao nhận thức và hoàn thiện kỹ năng lãnh đạo, quản lý và vận dụng thực tiễn. Theo đó, đối tượng đào tạo trung cấp lý luận chính trị là cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở bao gồm Cán bộ, công chức, viên chức; cán bộ quân đội; cán bộ công an; cán bộ có đủ 6 năm giữ ngạch, bậc chuyên viên và tương đương; chức danh, vị trí việc làm theo quy định phải có trình độ trung cấp lý luận chính trị và trong dự nguồn ngạch trung cấp (tương đương) và giảng viên lý luận chính trị ở trường, trung tâm có nhiệm vụ đào tạo lý luận chính trị. Tiêu chuẩn của người được đào tạo trung cấp lý luận chính trị thuộc các đối tượng trên phải là đảng viên dự bị hoặc chính thức; tốt nghiệp cao đẳng trở lên (tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên đối với cán bộ là người dân tộc thiểu số hoặc công tác tại các xã miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn).

 Như vậy, học viên các lớp Trung cấp lý luận chính trị là những người đã có trình độ lý luận và chuyên môn nhất định, có chức vụ, địa vị xã hội và có kinh nghiệm thực tiễn phong phú với nhiều lĩnh vực khác nhau. Họ hiện đang công tác tại nhiều cơ quan, đơn vị tại địa phương, đơn vị trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa…Họ chính là những người thường xuyên được trau dồi, học tập về giá trị to lớn của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Thông qua quá trình được rèn luyện và trau dồi đó, trong thực tiễn công tác và đời sống hàng ngày, họ lại là lực lượng trực tiếp tuyên truyền những giá trị ưu việt ấy cùng với những thành to lớn của đất nước đã đạt được, không ngừng lan tỏa các giá trị của nền tảng tư tưởng đến với quần chúng nhân dân, làm cho nền tảng tư tưởng của Đảng thấm nhuần trong đời sống xã hội, tạo sự đồng thuận, thống nhất từ quần chúng nhân dân.

Đồng thời, thông qua việc tham gia hoạt động của các tổ chức chính trị – xã hội, học viên trực tiếp tuyên truyền, vận động người dân tham gia hưởng ứng các phong trào thi đua, các cuộc vận động của địa phương, đơn vị. Với vai trò tiên phong, gương mẫu của người đảng viên tại địa phương có tác dụng lan toả, dẫn dắt quần chúng tin và làm theo. Và một khi quan điểm, đường lối của Đảng được ăn sâu và bám rễ trong quần chúng thì dù các thế lực thù địch có tuyên truyền sai lệch, có xuyên tạc đến đâu thì cũng sẽ không ảnh hưởng tới việc chấp hành của quần chúng nhân dân. Qua đó, nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ luôn trường tồn trong đời sống xã hội và trong quần chúng nhân dân.

Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái thế lực thù địch tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa, ngoài vai trò trách nhiệm của giảng viên thì lực lượng học viên nhất là các lớp Trung cấp lý luận chính trị có vai trò rất quan trọng. Họ thực sự là “cánh tay nối dài” của trường chính trị và của hệ thống chính trị trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, cần huy động và phát huy tốt lực lượng này góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa.

2. Thực trang phát huy vai trò của học viên các lớp Trung cấp lý luận chính trị trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa

Nhận thức được tầm quan trọng của học viên,  thời gian qua, đặc biệt từ khi có Nghị quyết số 35-NQ/TW, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa đã lãnh đạo, chỉ đạo các khoa phòng, đặc biệt là đội ngũ giảng viên không ngừng nâng cao chất lượng giảng dạy, tích cực lồng ghép nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vào hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học; đổi mới hình thức ra đề thi, đáp án, gắn chặt chẽ với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; động viên, khuyến khích học viên tham gia các cuộc thi về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng,… Trên thực tế, về cơ bản học viên đã phát huy được vai trò của mình trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Hầu hết, học viên đã nhận thức được vị trí, vai trò và trách nhiệm của bản thân trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Theo kết quả khảo sát 110 học viên của 3 lớp Trung cấp lý luận chính trị đã học tại trường năm 2023, có 89/110 lượt ý kiến (chiếm 80,9%) khẳng định học viên các lớp Trung cấp lý luận chính trị có vai trò trực tiếp trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; Quán triệt, phổ biến, tuyên truyền nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng (98/110 lượt ý kiến, chiếm 89,1%); và có đến 93/110 lượt ý kiến (chiếm 84,5%) lượt ý kiến khẳng định chủ thể thực hiện công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là cán bộ, đảng viên.

Từ việc nhận thức được vị trí, vai trò cũng như trách nhiệm của bản thân nên trong quá trình học tập và rèn luyện tại trường chính trị, đa số học viên đã nghiêm túc nghiên cứu, học tập tiếp thu những kiến thức lý luận mà các giảng viên trang bị trên lớp; tích cực trao đổi, thảo luận những nội dung về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Theo kết quả khảo sát, có đến 85/110 lượt ý kiến (chiếm 73%) của học viên sẽ tích cực trao đổi, thảo luận nếu được yêu cầu trao đổi, thảo luận về những nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng qua các bài giảng của giảng viên.

Về mức độ tiếp thu nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng từ bài giảng của giảng viên. Trong quá trình học tập chương trình Trung cấp lý luận chính trị, sau khi được nghe giảng viên đưa ra những luận cứ đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch thì 42/110 lượt ý kiến (chiếm 38,2%) cảm thấy rất thuyết phục; 67/110 lượt ý kiến (60,9%) cho rằng khá thuyết phục. Như vậy, có thể thấy mức độ tiếp nhận thông tin, cơ sở lý luận để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch cho người học bước đầu được thực hiện có hiệu quả. Sau khi được tiếp nhận những nội dung về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch qua các bài giảng của giảng viên, hầu hết học viên (78,2%) đã tiếp tục tuyên truyền cho cơ quan, đồng nghiệp, người thân, bạn bè. Đặc biệt, năm 2022, đã có học viên tham gia Cuộc thi viết chính luận khoa học “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới"; do Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức.

Như vậy, có thể khẳng định, qua quá trình học tập và rèn luyện tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa, bên cạnh được trang bị những kiến thức lý luận về Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước, học viên được trang bị thêm những kiến thức về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Qua quá trình đó, học viên đã nhận thức được rõ hơn về tầm quan trọng, mục đích cũng như những nội dung cơ bản của bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, hiểu rõ được vị trí, vai trò và trách nhiệm của bản thân trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Từ đó, đã nghiêm túc, tích cực học tập, rèn luyện để nâng cao hiệu quả học tập lý luận chính trị, tích cực quan tâm đến các nội dung về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và tích cực tuyên truyền đến người thân, bạn bè, đồng nghiệp,… Và kết quả này, đã chứng minh rất sinh động rằng, Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa đã và đang phát huy tốt vai trò của học viên trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Tuy nhiên bên cạnh đó, việc phát huy vai trò của học viên trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng của Nhà rường vẫn còn một số hạn chế nhất định:

Một số học viên còn nhận thức chưa đúng đắn vị trí, vai trò, tầm quan trọng của học tập lý luận chính trị, vẫn nặng về tư tưởng học để hoàn thiện bằng cấp chứ không phải học để nâng cao trình độ lý luận chính trị nên trong thực tế còn có những biểu hiện ít quan tâm, xem nhẹ học tập lý luận chính trị. Do chưa nhận thức được tầm quan trọng của học lý luận chính trị, đồng thời do chi phối công việc chuyên môn cho nên một bộ phận học viên thiếu động lực học tập, có thái độ thờ ơ với việc học, thậm chí tranh thủ giải quyết việc riêng của cơ quan, đơn vị hoặc lướt wed, facebook, zalo,.. trong giờ học; ít tương tác với giảng viên… Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục lý luận chính trị của Nhà trường cũng như ảnh hưởng đến việc phát huy vai trò của học viên trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trong thực tế, vẫn còn một bộ phận học viên ít quan tâm đến nội dung này. Từ khảo sát thực tiễn 110 học viên của 03 lớp Trung cấp lý luận chính trị tại Trường trong năm 2023, thì chỉ 55 học viên (chiếm 50%) thường xuyên quan tâm tìm đọc những bài viết, tài liệu về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch, còn 53 học viên (chiếm 48,2%) thỉnh thoảng; thậm chí vẫn có 2 học viên chưa bao giờ đọc và nghe cũng như quan tâm về nội dung này.

Một số học viên vẫn còn thụ động, chưa tích cực trong thảo luận các vấn đề liên quan đến việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Theo kết quả khảo sát, bên cạnh phần lớn tích cực tham gia, thảo luận thì vẫn còn 24/110 học viên (chiếm 21,8%) không có ý kiến, chờ giảng viên kết luận, thậm chí vẫn còn 01/ 110 học viên không quan tâm.

3. Một số giải pháp chủ yếu

Thứ nhất, tiếp tục nâng cao nhận thức cho học viên về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới, cũng như về vai trò, trách nhiệm của bản thân học viên.

Cần phải quán triệt cho cho học viên hiểu rằng: họ là một bộ phận không thể thiếu và có vai trò rất quan trọng trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ sống còn, thường xuyên và liên tục của mỗi cán bộ, đảng viên nhằm bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước, bảo vệ chế độ, bảo vệ nhân dân, bảo vệ những thành quả mà cách mạng đã đạt đạt được. Qua đó, xây dựng thái độ chủ động, tích cực, tự giác trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, trái thù địch.

Muốn vậy, ngay từ đầu khóa học, rất cần thiết việc tổ chức sinh hoạt đầu khóa đối với học viên học Trung cấp lý luận chính trị, trong đó chú trọng đến nội dung định hướng về ý thức, trách nhiệm, thái độ học tập lý luận chính trị, đồng thời phổ biến, quán triệt nội dung công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng gắn với thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW đến tất cả các học viên, khẳng định việc thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW là nhiệm vụ chính trị quan trọng và thường xuyên của mỗi học viên trong suốt thời gian học, để mỗi học viên tự giác, chủ động, tích cực nhận thức và thực hiện.

 Thứ hai, tăng cường chỉ đạo việc lồng ghép nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng gắn với việc nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị của Nhà trường.

 Nhà trường cần tiếp tục tạo điều kiện học tập và rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ công tác cho đội ngũ giảng viên tiến tới chuẩn hóa đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu của thực tiễn giảng dạy và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Cùng với đó, Nhà trường cần đẩy mạnh hoạt động tích hợp, lồng ghép nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thông qua giảng dạy và nghiên cứu khoa học của đội ngũ giảng viên. Chỉ đạo 3 khoa chuyên môn tăng cường sinh hoạt chuyên môn. Thông qua sinh hoạt chuyên môn, các nội dung, phương thức lồng ghép nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần phải được đưa ra thảo luận, góp ý và tiến tới thống nhất nội dung và phương thức lồng ghép cho từng chuyên đề, từng bài học cụ thể. Yêu cầu mỗi giảng viên không ngừng cập nhật kiến thức mới, lồng ghép việc nhận diện, phê phán, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch vào những chuyên đề, môn học phù hợp.

Thứ ba, tiếp tục tăng cường chỉ đạo đội ngũ giảng viên phải không ngừng đổi mới phương pháp dạy học, kết hợp sử dụng các phương pháp dạy học tích cực: thảo luận nhóm, chuyên gia, tình huống, chú trọng xây dựng những tình huống liên quan đến nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác những quan điểm sai trái, thù địch trong từng bài giảng, từ đó gợi mở, tạo điều kiện để học viên trao đổi, thảo luận, đưa ra chính kiến của bản thân nhằm từng bước trang bị cho học viên phương pháp, cách thức xử lý tình huống phù hợp gặp phải trong thực tiễn công tác và cuộc sống hàng ngày.

 Căn cứ vào đối tượng người học, giảng viên cần lựa chọn, sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực cho phù hợp, cần chú trọng phương pháp thảo luận nhóm vì theo đánh giá của học viên đây là phương pháp mang lại hiệu quả cao. Bởi phương pháp thảo luận nhóm được vận dụng triệt để sẽ góp phần làm thay đổi không khí học tập; phát huy tính tích cực, chủ động tự giác nghiên cứu, học tập của học viên; góp phần nâng cao khả năng tư duy phản biện và phương pháp bày tỏ quan điểm của học viên trước các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch. Từ đó, học viên sẽ tự tin trong việc bày tỏ chính kiến, phản bác lại những luận điệu xuyên tạc, góp phần củng cố niềm tin và tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ tư, tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi về hạ tầng thông tin, không gian sinh hoạt để cho học viên tìm hiểu về Nghị quyết số 35-NQ/TW. Hiện thực hóa việc xây dựng thư viện số, cung cấp thêm nhiều tài liệu về đề tài bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Ngoài hệ thống giáo trình, thông qua Cổng thông tin điện tử Nhà trường và đội ngũ giảng viên cung cấp cho học viên những liên kết, địa chỉ tin cậy có thể truy cập miễn phí nguồn học liệu mở liên quan đến chủ đề giảng dạy, học tập và nghiên cứu; kết hợp hình ảnh, video; chú trọng cả yếu tố “xem” và “nghe” trong giảng dạy để thu hút người học, tạo cho không khí giờ học trở nên sinh động, đồng thời, giúp người học có thêm những kỹ năng khác ngoài kiến thức trên lớp.

Thứ năm, tăng cường tổ chức các hoạt động, phong trào để động viên, khuyến khích học viên tham gia công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng như hội thi Học viên giỏi Lý luận chính trị, cuộc thi viết bài chính luận khoa học về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng do Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức,.. Thực hiện có hiệu quả các các hoạt động này giúp học viên nâng cao trình độ chính trị, đồng thời học viên có môi trường để phát huy khả năng, trí tuệ của mình trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng. Khi tổ chức hội thi Học viên học giỏi lý luận chính trị, có thể đưa nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thành một nội dung thi bắt buộc để học viên tham gia tập trung nghiên cứu, tìm hiểu.

  Thứ sáu, đối với học viên. Học viên cần phải thường xuyên trau dồi, học tập, nhận thức đầy đủ, sâu sắc những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Từ đó, trong công việc và cuộc sống hàng ngày, trên không gian mạng cần thực hiện tốt vai trò nêu gương của người cán bộ, đảng viên, tăng cường tuyên truyền những giá trị tốt đẹp của dân tộc, quê hương, đất nước, những thành quả to lớn đạt được dưới sự lãnh đạo của Đảng, những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; cung cấp thông tin chính thống, định hướng dư luận; chia sẻ thông tin tích cực, lan tỏa gương người tốt, việc tốt để “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”; tích cực bày tỏ chính kiến trước các luận điệu xuyên tạc, sai trái, giải thích cho Nhân dân hiểu đúng bản chất của vấn đề, để cùng tham gia vạch trần âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch. Tuyệt đối không im lặng, không thờ ơ trước các luận điệu xuyên tạc của kẻ thù. Mỗi đảng viên phải ý thức rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bởi vì danh dự và uy tín của Đảng không thể tách rời danh dự, uy tín của mỗi đảng viên.

Có thể khẳng định rằng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, trong đó có sự đóng góp quan trọng từ đội ngũ đông đảo học viên của Nhà trường. Từ những chủ trương, biện pháp cụ thể của Nhà trường, sự nỗ lực của toàn thể giảng viên và học viên, vai trò của học viên các lớp Trung cấp lý luận chính trị trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từng bước được phát huy. Thời gian tới, để tiếp tục phát huy vai trò của học viên các lớp Trung cấp lý luận chính trị tại Trường, đòi hỏi cần có sự chung tay của toàn thể cán bộ, viên chức Nhà trường và toàn thể đội ngũ học viên. Là học viên lớp Trung cấp lý luận chính trị, bên cạnh việc học tập, nâng cao trình độ lý luận, mỗi học viên cần biến những kiến thức đã học, trở thành những hành động thực tiễn để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong tình hình mới./.

Tài liệu tham khảo

1. Quy định số 57-QĐ/TW ngày 8/2/2022 của Ban Bí thư về đối tượng, tiêu chuẩn và phân cấp đào tạo lý luận chính trị

2. Kết quả khảo sát đề tài cơ sở: “Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa hiện nay”