Giai đoạn 2021–2025, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt khoảng 6,2%/năm, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới; riêng năm 2025 đạt 8,02%, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong giai đoạn tiếp theo. Quy mô GDP năm 2025 đạt trên 514 tỷ USD, gấp 1,48 lần năm 2020, xếp thứ 32 thế giới; GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD, đưa Việt Nam vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao. Chất lượng tăng trưởng tiếp tục được cải thiện khi đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đạt khoảng 47%[1].

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa; khu vực công nghiệp và dịch vụ tăng tỷ trọng, trong khi nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực. Việt Nam từ nước thiếu lương thực đã trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới và tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hoạt động thương mại và hội nhập kinh tế quốc tế tiếp tục phát triển mạnh. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 930,07 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 475,06 tỷ USD, nhập khẩu đạt 455,01 tỷ USD[2], đưa Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế có độ mở lớn trên thế giới. Mạng lưới các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới tiếp tục mở rộng không gian phát triển cho nền kinh tế.

Những kết quả trên khẳng định hiệu quả của mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa bảo đảm mục tiêu phát triển vì con người và tiến bộ xã hội.

Đời sống Nhân dân không ngừng được cải thiện, tiến bộ và công bằng xã hội được bảo đảm

Song hành với tăng trưởng kinh tế, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được nâng cao rõ rệt. Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh; hệ thống giáo dục, y tế, văn hóa và các dịch vụ xã hội tiếp tục được mở rộng, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi đã góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền. Những kết quả đó thể hiện rõ bản chất nhân văn của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội.

Tiếp tục hoàn thiện thể chế và cải cách bộ máy nhà nước, tạo động lực mới cho phát triển

Một thành tựu quan trọng của quá trình đổi mới là việc không ngừng hoàn thiện thể chế và cải cách tổ chức bộ máy nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Năm 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý và tạo thuận lợi cho việc hoạch định, thực thi chính sách.

Đồng thời, nhiều nghị quyết quan trọng của Trung ương và Bộ Chính trị về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, hoàn thiện pháp luật, phát triển kinh tế nhà nước, giáo dục và văn hóa đã tạo nên hệ thống chính sách đồng bộ, khơi thông nguồn lực và tạo nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững.

Vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng cao

Sau gần 40 năm đổi mới, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hầu hết các quốc gia trên thế giới, tham gia tích cực vào nhiều tổ chức quốc tế và khu vực, đồng thời đóng góp ngày càng tích cực vào các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế.

Chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển đã giúp Việt Nam xây dựng mạng lưới quan hệ đối tác rộng khắp, khẳng định vị thế là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Những thành tựu đối ngoại góp phần củng cố môi trường hòa bình, ổn định và nâng cao uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Nhìn tổng thể, những thành tựu đạt được trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, thể chế và đối ngoại đã tạo ra thế và lực mới cho đất nước, đồng thời là cơ sở thực tiễn thuyết phục khẳng định tính đúng đắn của đường lối đổi mới và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

4. Đấu tranh bác bỏ các luận điệu xuyên tạc, phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Cùng với quá trình phát triển của đất nước, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị không ngừng xuyên tạc, phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Những luận điệu như cho rằng chủ nghĩa xã hội đã "lỗi thời", Việt Nam đang đi theo con đường tư bản chủ nghĩa hoặc phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đều không phù hợp với thực tiễn. Thành tựu hơn 40 năm đổi mới chính là cơ sở khách quan và thuyết phục để bác bỏ những quan điểm sai trái đó.

Thứ nhất, thực tiễn phát triển của Việt Nam khẳng định chủ nghĩa xã hội không phải là mô hình "lỗi thời"

Một số quan điểm cho rằng sự tan rã của mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu đồng nghĩa với sự thất bại của chủ nghĩa xã hội. Tuy nhiên, đó là cách nhìn phiến diện, bởi sự khủng hoảng của một mô hình cụ thể không đồng nghĩa với việc phủ nhận các giá trị nhân văn và tiến bộ của chủ nghĩa xã hội. Mỗi quốc gia có điều kiện lịch sử, kinh tế và văn hóa khác nhau nên con đường phát triển cũng không thể giống nhau.

Việt Nam đã lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với điều kiện thực tiễn. Từ một quốc gia nghèo nàn, khủng hoảng trước đổi mới, Việt Nam đã vươn lên trở thành nền kinh tế có quy mô trên 500 tỷ USD, duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao trong khu vực và không ngừng nâng cao đời sống Nhân dân. Những thành tựu đó là minh chứng rõ ràng cho tính đúng đắn của con đường phát triển mà Đảng và Nhân dân ta đã lựa chọn.

Thứ hai, phát triển kinh tế thị trường không đồng nghĩa với từ bỏ mục tiêu xã hội chủ nghĩa

Một luận điệu khác cho rằng phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế đồng nghĩa với việc Việt Nam từ bỏ chủ nghĩa xã hội. Thực chất, kinh tế thị trường là thành tựu chung của nền văn minh nhân loại và được nhiều quốc gia với các chế độ chính trị khác nhau vận dụng. Điều quyết định không phải là bản thân cơ chế thị trường mà là mục tiêu phát triển và phương thức quản lý.

Ở Việt Nam, kinh tế thị trường được phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa nhằm huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển, đồng thời bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và không để ai bị bỏ lại phía sau. Thực tiễn hơn 40 năm đổi mới cho thấy tăng trưởng kinh tế luôn gắn với giảm nghèo, mở rộng an sinh xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và cải thiện đời sống Nhân dân. Đây là minh chứng cho sự kết hợp hiệu quả giữa cơ chế thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thứ ba, công cuộc đổi mới là sự vận dụng sáng tạo lý luận vào thực tiễn Việt Nam.

Có ý kiến cho rằng đổi mới thực chất là quá trình chuyển sang chủ nghĩa tư bản. Tuy nhiên, đổi mới ở Việt Nam không phải là thay đổi mục tiêu phát triển mà là đổi mới tư duy, cơ chế và phương thức tổ chức thực hiện để đạt mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Trong quá trình đổi mới, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn kiên định mục tiêu chiến lược, đồng thời chủ động tiếp thu những thành tựu của nhân loại để hoàn thiện thể chế, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế phù hợp với điều kiện đất nước. Chính sự kết hợp giữa kiên định mục tiêu và đổi mới phương thức phát triển đã tạo nên bản sắc riêng của con đường phát triển Việt Nam, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao vị thế quốc gia.

Nhìn tổng thể, thực tiễn hơn 40 năm đổi mới đã cung cấp những bằng chứng khách quan khẳng định tính đúng đắn của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, việc tiếp tục làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của con đường phát triển mà Đảng và Nhân dân ta đã lựa chọn có ý nghĩa quan trọng trong củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.

Tóm lại, Sau 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Thực tiễn đó khẳng định tính đúng đắn và sáng tạo của đường lối đổi mới cũng như con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng và Nhân dân ta đã lựa chọn.

Những kết quả đạt được cho thấy việc phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam, vừa tạo động lực tăng trưởng kinh tế, vừa bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân. Đồng thời, đây cũng là cơ sở thực tiễn quan trọng để bác bỏ các quan điểm sai trái, xuyên tạc, phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Bước vào giai đoạn phát triển mới sau Đại hội XIV của Đảng, việc tiếp tục kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đồng thời đẩy mạnh đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và tận dụng thành tựu khoa học - công nghệ sẽ tạo nền tảng để đất nước phát triển nhanh, bền vững, hiện thực hóa khát vọng xây dựng Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Tài liệu tham khảo

1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

3. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2025), Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Hà Nội.

4. Bộ Chính trị (2025), Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá, phát triển giáo dục và đào tạo, Hà Nội.

5. Bộ Chính trị (2026), Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, Hà Nội.

6. Bộ Chính trị (2026), Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, Hà Nội.

7. Chính phủ (2025), Dự thảo Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua ở Việt Nam, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-du-thao-bao-cao-tong-ket-mot-so-van-de-ly-luan-va-thuc-tien-ve-cong-cuoc-doi-moi-theo-dinh-huong-xa-hoi-chu-nghia-trong-40-nam-qua-o-viet-nam-11925101609232867.htm.

[1] https://baochinhphu.vn/van-kien-dai-hoi-dai-bieu-toan-quoc-lan-thu-xiv-cua-dang-102260206213400242.htm

[2]https://www.customs.gov.vn/index.jsp?pageId=442&tkId=9328&group=Ph%C3%A2n%20t%C3%ADch&category=Ph%C3%A2n%20t%C3%ADch%20%C4%91%E1%BB%8Bnh%20k%E1%BB%B3#:~:text=N%C4%83m%202025%2C%20t%E1%BB%95ng%20tr%E1%BB%8B%20gi%C3%A1,USD%20so%20v%E1%BB%9Bi%20n%C4%83m%20tr%C6%B0%E1%BB%9Bc.