Nội dung Chương trình Trung cấp lý luận chính trị được chia làm 5 nội dung lớn: Nội dung cơ bản về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam; Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị; Quản lý hành chính nhà nước và kỹ năng lãnh đạo, quản lý; Thực tiễn và kinh nghiệm xây dựng, phát triển địa phương và kiến thức bổ trợ. Mục tiêu của chương trình là “Trang bị kiến thức cơ bản về lý luận chính trị; củng cố, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ lãnh đạo, quản lý; kỹ năng tổ chức thực hiện nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó”[1].

Như vậy, xét từ đối tượng, nội dung và mục tiêu đào tạo của Chương trình Trung cấp Lý luận chính trị thấy rõ sự cần thiết phải tăng cường tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái thù địch. Qua tích hợp sẽ giúp cán bộ, giảng viên và học viên thấm nhuần hơn về nền tảng tư tưởng của Đảng, hiểu được sự cần thiết phải bảo vệ nền tảng trong giai đoạn hiện nay, từng bước nhận diện được các âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch và xây dựng các luận cứ đấu tranh phản bác. Đồng thời, góp phần nâng cao nhận thức của đội ngũ giảng viên, học viên về vị trí, vai trò quan trọng cũng như trách nhiệm của bản thân trong việc tham gia thực hiện bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, nâng cao bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin vững chắc vào sự lãnh đạo của Đảng, vững vàng, kiên định trước các luận điệu xuyên tạc, chống phá của các thế lực, thù địch. Từ đó, tích cực đổi mới sáng tạo trong giảng dạy và học tập, không ngừng phát huy vai trò của bản thân trong công tác, tích cực vận động gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái bằng những việc làm cụ thể, thiết thực và phù hợp.

Ngoài ra, theo Quy định số 09- QĐi/TW, ngày 13/11/2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XII về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường Chính trị các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thì việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu ở trường chính trị tỉnh.

Hiện nay, các thế lực thù địch đang ra sức xuyên tạc, phủ nhận bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tấn công vào nền tảng tư tưởng của Đảng ta. Các thế lực chống phá tìm mọi cách thực hiện mưu đồ và thủ đoạn thâm độc của chúng là làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước và tính ưu việt của chế độ. Điều đó cho thấy việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa sống còn đối với bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, trong đó có các đơn vị thực hiện tuyên truyền, phổ biến và phát triển hệ tư tưởng của Đảng.

Vì thế, để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của trường chính trị, đồng thời để thực hiện tốt công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng gắn với thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới thì tăng cường tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong Chương trình Trung cấp lý luận chính trị là rất cần thiết.

2. Tích hợp hiệu quả nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong chương trình Trung cấp Lý luận chính trị

Để tích hợp hiệu quả nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong chương trình Trung cấp Lý luận chính trị cần một số yêu cầu sau:

Thứ nhất, cần nhận thức đầy đủ về hoạt động tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong chương trình Trung cấp Lý luận chính trị.

Tích hợp là “Lắp ráp, kết nối các thành phần của một hệ thống theo quan điểm tạo nên một hệ thống toàn bộ”[2]. Dạy học tích hợp chính là sự lồng ghép các nội dung cần thiết vào những nội dung vốn có của một môn học. Tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong chương trình Trung cấp Lý luận chính trị là việc lồng ghép kiến thức về nền tảng tư tưởng của Đảng, nhận diện quan điểm sai trái, thù địch, kỹ năng đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch. Cần lưu ý rằng, việc tích hợp này không làm thay đổi mục tiêu hay nội dung đào tạo của chương trình Trung cấp Lý luận chính trị, càng không phải là nội dung thay thế mà chỉ là nội dung bổ sung, bổ trợ cho Chương trình. Vì thế, trong quá trình tích hợp cần phải chú ý đến nội dung tích hợp, thời lượng tích hợp, phương pháp tích hợp để vừa đảm bảo mục tiêu của bài giảng vừa tích hợp hiệu quả nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch. Tránh biến buổi giảng thành một buổi sinh hoạt chính trị. Đồng thời, cũng tránh tình trạng tập trung đi sâu vào trang bị kiến thức, nghiệp vụ chuyên môn, mà không chú trọng lồng ghép nội dung đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch vào bài giảng.

Thứ hai, cần phải nhận diện được các âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trong từng học phần, từng chuyên đề giảng dạy.

Muốn tích hợp hiệu quả nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thì trước hết, giảng viên cần phải nhận diện được các âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch ở mỗi bài học, trong từng nội dung chuyên đề cụ thể. Chỉ khi nhận diện được thủ đoạn, nội dung mà các thế lực thù địch xuyên tạc, chống phá thì mới xây dựng được luận cứ phản bác và khi đó mới có khả năng đấu tranh bảo vệ. Chẳng hạn, trong môn Lịch sử Đảng, các thế lực thường xuyên xuyên tạc chống phá, bóp méo một số nội dung như: Xuyên tạc, phủ nhận cương lĩnh, đường lối cách mạng của Đảng; phủ nhận những thành tựu vĩ đại của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, ví dụ về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chúng cho rằng thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là “ăn may”, nhờ có “khoảng trống quyền lực”; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam…[3] Với các âm mưu xuyên tạc này, các thế lực thù địch đã sử dụng nhiều phương thức chống phá ngày càng tinh vi, thâm độc hơn. Chúng triệt để sử dụng mạng xã hội, các trang mạng không chính thống để đăng tải nhân các sự kiện lớn của dân tộc, những dịp kỷ niệm… Do đó, giảng viên cần nhận diện đầy đủ những âm mưu và thủ đoạn trên để trong quá trình giảng dạy những chuyên đề có nội dung liên quan thì tích hợp những nội dung này vào bài giảng để cùng với học viên trao đổi, thảo luận, trên cơ sở những kiến thức cơ bản đã được trang bị của chuyên đề và qua nhận thức của bản thân, học viên sẽ xây dựng các luận cứ phản bác đấu tranh và giảng viên sẽ là người neo chốt vấn đề.

Ví dụ: Tích hợp nội dung về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch vào môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, khi đề cập đến sự kiện Cách mạng Tháng Tám thì trên cơ sở nhận diện âm mưu của các thế lực xuyên tạc về thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám: các thế lực thù địch cho rằng thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là sự “ăn may” của lịch sử. Trong trường hợp này, giảng viên nêu vấn đề cho học viên trao đổi, thảo luận. Sau đó, giảng viên chốt vấn đề: Trên cơ sở chỉ rõ các nguyên nhân cả khách quan và chủ quan đưa đến thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám, giảng viên khẳng định dứt khoát cho học viên thấy: Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công là kết quả của quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng từ năm 1930 đến 1945, trải qua ba cao trào cách mạng: 1930 -1931; 1936 - 1939; 1939 - 1945. Đó là cả một quá trình chuẩn bị kỹ càng và công phu từ đường lối cách mạng, lực lượng cách mạng, phương pháp cách mạng, căn cứ địa, và cả nghệ thuật chớp thời cơ khi thời cơ đến, giành chính quyền về tay nhân dân của Đảng ta chứ không phải là “ăn may”…

Thứ ba, yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên là phải có kiến thức, có phương pháp, có kỹ năng tích hợp.

Để tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch phụ thuộc rất lớn vào nhận thức và năng lực giảng dạy của mỗi giảng viên.

Các học phần thuộc Chương trình Trung cấp lý luận chính trị có khối lượng kiến thức lớn về các lĩnh vực nhưng không tách rời mà có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại trong một chỉnh thể thống nhất; chẳng hạn học phần Nội dung cơ bản về Nhà nước pháp luật Việt Nam có mối quan hệ chặt chẽ với quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước pháp luật, quan điểm của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế, đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật... Do đó, đòi hỏi mỗi giảng viên phải luôn tự giác nỗ lực nghiên cứu, học hỏi để trang bị cho mình sự hiểu biết sâu sắc, có hệ thống cả về mặt lý luận và thực tiễn mới đủ năng lực tích hợp. Đây là yêu cầu căn bản, đặc biệt quan trọng nhưng đồng thời cũng là thách thức cho mỗi giảng viên khi giảng dạy. Bởi nếu giảng viên tự hài lòng với kiến thức mình có; không bổ sung, mở rộng thêm những kiến thức liên quan thì rất khó để luận giải vấn đề một cách toàn diện, khoa học và thuyết phục. Vì vậy, ngoài chuyên ngành được đào tạo, giảng viên cần nghiên cứu các nội dung về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.

Đồng thời, giảng viên cần tự giác cập nhật thường xuyên quan điểm, chủ trương của mới Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trên các lĩnh vực. Cùng với đó cập nhật thường xuyên những âm mưu, thủ đoạn mới của các thế lực thù địch nhằm chống phá Đảng, Nhà nước và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Bởi trong mỗi thời kỳ, mỗi bối cảnh khác nhau, các thế lực thù địch có các phương thức xuyên tạc, chống phá rất đa dạng, phong phú, đặc biệt các thế lực thù địch rất quan tâm đến những vấn đề nóng bỏng, mang tính thời sự để thu hút sự chú ý của dư luận, của cộng đồng mạng để xuyên tạc, chống phá.

Ngoài ra, để nâng cao kiến thức và kỹ năng về bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch cho giảng viên, các trường chính trị cần tham mưu với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh mở nhiều lớp tập huấn bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Có thể mở các lớp online để tạo điều kiện cho tất cả các giảng viên đều đều có thể tham gia tập huấn.

Thứ tư, cần thống nhất nội dung tích hợp trong các chuyên đề, môn học cụ thể.

Như đã đề cập, các học phần thuộc chương trình Trung cấp Lý luận chính trị có mối liên hệ mật thiết, tác động qua lại trong một chỉnh thể thống nhất nhằm trang bị cho học viên hệ thống kiến thức cơ bản về lý luận chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối, chính sách pháp luật của Nhà nước trên các lĩnh vực. Do đó, khi tiến hành tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng tưởng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái cần có sự thống nhất, tránh chồng chéo giữa các chuyên đề của các môn học hoặc giữa các môn học với nhau. Tuy nhiên, trên thực tế, hiện nay, vấn đề tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch có sự trùng lắp, chồng chéo giữa các môn học. Theo kết quả khảo sát 110 học viên của 3 lớp Trung cấp lý luận tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa năm 2023, có đến 60,9% học viên tham gia khảo sát cho rằng có sự trùng lắp về việc tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tưởng của Đảng giữa các môn học. Trong đó, tập trung nhiều nhất là ở môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và Xây dựng Đảng (có 54/110 lượt ý kiến, chiếm 75%). Và chính sự trùng lắp như vậy đã không kích thích sự hứng thú tham gia trao đổi, thảo luận và chắc chắn hiệu quả lồng ghép, tuyên truyền sẽ không cao.

Vì vậy, khi tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong chương trình Trung cấp Lý luận chính trị cần phải thống nhất nội dung lồng ghép. Muốn vậy, trước hết về phía Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cần có hướng dẫn về các nội dung cần tích hợp ở phần cơ sở lý luận đối với từng bài để đảm bảo việc tích hợp được thực hiện một cách thống nhất, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho giảng viên trong quá trình giảng bài. Bên cạnh đó, các trường chính trị cần tăng cường tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn hoặc tọa đàm về nâng cao hiệu quả tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong các môn học, các chuyên đề cụ thể. Tương ứng với mỗi bài trong từng học phần cần bàn cụ thể nên lồng ghép nội dung gì để thống nhất nội dung tích hợp mà không bị trùng lắp. Đây là dịp giảng viên các khoa có điều trao đổi, chia sẻ, học tập kinh nghiệm lẫn nhau và cũng là một giải pháp rất quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, tinh thần, trách nhiệm chung của đội ngũ giảng viên trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ năm, cần sử dụng phương pháp tích hợp phù hợp.

Thực tế hiện nay, nhiều gảng viên còn gặp khó khăn, hạn chế trong việc lựa chọn phương pháp hiệu quả để tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Mặc dù, giảng viên cũng đã tích cực sáng tạo đổi mới phương pháp, sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tuy nhiên, theo kết quả khảo sát, hầu hết giảng viên (100%) tham gia khảo sát đều chọn phương pháp thuyết trình là phương pháp ưu thế nhất, trong khi đó, theo ý kiến của học viên có 87/110 (chiếm 79,1%) lượt ý kiến của học viên tham gia khảo sát cho rằng phương pháp hiệu quả nhất là phương pháp thảo luận còn phương pháp thuyết trình thì chỉ có 45/110 lượt ý kiến (chiếm 40,9%) của học viên chọn.

Thực tế, việc tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong giảng dạy Trung cấp lý luận chính trị có chất lượng, hiệu quả thì giảng viên không chỉ thuyết trình một chiều, mà cần sự tương tác của học viên, tăng cường đối thoại, trao đổi, thảo luận để học viên được nêu lên quan điểm, suy nghĩ cá nhân. Dựa trên từng nội dung chuyên đề của các học phần và đối tượng người học, giảng viên cần lựa chọn, sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực cho phù hợp, chẳng hạn như thuyết trình, phỏng vấn sâu, đặt câu hỏi, lấy ý kiến chuyên gia, đặc biệt tăng cường đối thoại, trao đổi, thảo luận nhóm, thực hành các bài tập tình huống, chú trọng xây dựng những tình huống liên quan đến nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác những quan điểm sai trái, thù địch trong từng bài giảng, từ đó gợi mở, tạo điều kiện để học viên trao đổi, thảo luận, chất vấn. Cần chú trọng phương pháp thảo luận nhóm vì theo đánh giá của học viên đây là phương pháp mang lại hiệu quả cao nhất. Phương pháp này nếu được vận dụng triệt để sẽ góp phần làm thay đổi không khí học tập; phát huy tính tích cực, chủ động tự giác nghiên cứu, học tập của học viên; nâng cao khả năng tư duy phản biện của học viên trước các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch. Từ đó, học viên sẽ tự tin trong việc bày tỏ chính kiến, phản bác lại những luận điệu xuyên tạc, góp phần củng cố niềm tin và tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Nói tóm lại, trong bối cảnh hiện nay, các thế lực thù địch, phản động không bao giờ từ bỏ âm mưu chống phá Đảng và Nhà nước ta, để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của trường chính trị thì tăng cường tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch vào trong bài giảng trong chương trình Trung cấp Lý luận chính trị là nhiệm vụ quan trọng, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về “tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2021): Quyết định số 292-QĐ/HVCTQG ngày 21/01/2021 về ban hành chương trình trung cấp lý luận chính trị.

2. Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (2022): Sổ tay Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong tình hình mới, Nxb. LLCT, tr.99

3. Viện Ngôn ngữ học (2003): Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên), Nxb. Đà Nẵng, Hà Nội - Đà Nẵng, tr.981.

4. Kết quả khảo sát của đề tài khoa học cấp cơ sở: Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học hiện nay.

[1] Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2021): Quyết định số 292-QĐ/HVCTQG ngày 21/01/2021 về ban hành chương trình trung cấp lý luận chính trị.

[2] Viện Ngôn ngữ học (2003): Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên), Nxb. Đà Nẵng, Hà Nội - Đà Nẵng, tr.981.

[3] Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (2022): Sổ tay Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong tình hình mới, Nxb. LLCT, tr.99.