YÊU CẦU ĐẶT RA TRONG TRIỂN KHAI MÔ HÌNH ĐỒNG GIẢNG
HỌC PHẦN LỊCH SỬ ĐẢNG Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ TỈNH KHÁNH HÒA

ThS. Trần Thị Thu Hường
Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng

Tóm tắt: Bài viết khái quát mô hình đồng giảng và phân tích các yêu cầu về lựa chọn hình thức tổ chức, phối hợp giảng viên, đổi mới giáo án, tổ chức bài giảng và xây dựng tiêu chí đánh giá nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy học phần Lịch sử Đảng ở Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa hiện nay.

Từ khóa: Lịch sử đảng, mô hình đồng giảng, Trường chính trị tỉnh Khánh Hòa

Ngày 25/5/2026, Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa ban hành Thông báo kết luận số 87-TB/TCT trong đó có nội dung triển khai thí điểm phương pháp đồng giảng theo Bộ Quy chế về công tác trường chính trị ban hành kèm theo Quyết định số 988-QĐ/HVCTQG ngày 20/3/2026 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (sau đây gọi tắt là Bộ Quy chế). Theo đó, các khoa chuyên môn phối hợp với Phòng Quản lý đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học xây dựng kế hoạch giảng dạy thí điểm, mỗi môn lựa chọn một bài để tổ chức trình diễn, đánh giá và hoàn thiện quy trình thực hiện trong tháng 6 và tháng 7 năm 2026. Đối với học phần Lịch sử Đảng, việc nghiên cứu, lựa chọn mô hình đồng giảng phù hợp có ý nghĩa quan trọng nhằm triển khai hiệu quả chủ trương trên. Để mô hình này phát huy hiệu quả trong thực tiễn giảng dạy của Khoa xây dựng Đảng, các yêu cầu về nội dung, phương pháp, đội ngũ giảng viên và cơ chế tổ chức thực hiện cần được nhận diện đầy đủ.

1. Khái quát về mô hình đồng giảng trong giảng dạy lý luận chính trị

Mô hình đồng giảng đã được áp dụng trong nhiều lĩnh vực giáo dục như ngôn ngữ, STEM và giáo dục đại học. Tuy nhiên, việc bố trí 02 giảng viên trong một buổi học đối với giảng dạy lý luận chính trị ở các trường chính trị cấp tỉnh là yêu cầu mới được đặt ra trong Bộ Quy chế.

Có thể hiểu, đồng giảng là hình thức tổ chức dạy học có sự phối hợp của hai hoặc nhiều giảng viên trong cùng một lớp học, cùng một khoảng thời gian nhằm nâng cao chất lượng bài giảng và phát huy tính tích cực của người học. Theo Marilyn Friend và Lynne Cook, mô hình này gồm 6 hình thức đồng giảng cơ bản: một giảng, một quan sát; một giảng, một hỗ trợ; giảng song song; giảng theo trạm; giảng thay thế (giảng phân hóa) và giảng đồng đội [2].

Đối với giảng dạy lý luận chính trị, hình thức “giảng đồng đội” theo hướng đối thoại được xem là phù hợp hơn vì tạo điều kiện trao đổi, phản biện và liên hệ thực tiễn. Tuy nhiên, việc vận dụng cần linh hoạt, phù hợp với điều kiện và đội ngũ giảng viên của từng trường chính trị.

2. Những yêu cầu đặt ra trong triển khai mô hình đồng giảng trong giảng dạy Lịch sử Đảng ở Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa

Từ nhận diện về đặc điểm và các hình thức của mô hình đồng giảng trong giáo dục nói chung và giảng dạy lý luận chính trị nói riêng, để triển khai hiệu quả Bộ Quy chế, việc tổ chức mô hình đồng giảng đối với học phần Lịch sử Đảng ở Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa cần xem xét một số yêu cầu cơ bản sau:

Thứ nhất, lựa chọn mô hình đồng giảng phù hợp với mục tiêu học phần Lịch sử Đảng và phát huy năng lực của đội ngũ giảng viên của Khoa Xây dựng Đảng.

Học phần Lịch sử Đảng trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa gồm 4 bài với 48 tiết, trong đó vừa có nội dung cung cấp tri thức lịch sử nền tảng (bài 1), vừa có nội dung tổng kết lý luận, thực tiễn (bài 2) và rút ra bài học kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng (bài 3, bài 4). Vì vậy, việc triển khai mô hình đồng giảng cần được tổ chức linh hoạt theo từng bài học, từng nội dung cụ thể thay vì áp dụng một mô hình thống nhất cho toàn bộ học phần.

Hiện nay, Khoa Xây dựng Đảng của Trường có 10 giảng viên chuyên ngành Lịch sử Đảng và Lịch sử Việt Nam, trong đó có 9 giảng viên có thâm niên giảng dạy trên 10 năm. Đây là điều kiện thuận lợi để triển khai mô hình “giảng đồng đội” theo hướng đối thoại đối với các bài có tính tổng kết thực tiễn và liên hệ địa phương như bài 2, bài 3, bài 4; trong khi bài 1 có thể vận dụng hình thức “một giảng, một hỗ trợ” nhằm bảo đảm tính ổn định trong giai đoạn đầu triển khai.

Tuy nhiên, dù lựa chọn hình thức nào thì việc tổ chức bài giảng vẫn phải bảo đảm tính Đảng, tính khoa học và sự thống nhất về định hướng tư tưởng. Các nội dung trao đổi, phản biện cần đặt trên cơ sở chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng và thực tiễn cách mạng Việt Nam.

Thứ hai, hình thành nhóm 02 giảng viên phối hợp ổn định trong giảng dạy học phần Lịch sử Đảng.

Bộ Quy chế đã quy định giảng viên thứ nhất tham gia giảng chính về nội dung và phương pháp giảng dạy, giảng viên thứ hai hỗ trợ giảng viên thứ nhất các nội dung và hoạt động trên lớp theo sự phân công của giảng viên thứ nhất [1]. Vì vậy, để triển khai hiệu quả mô hình đồng giảng, Khoa Xây dựng Đảng tham mưu cho Trường hình thành các nhóm 02 giảng viên phối hợp tương đối ổn định thay vì phân công ngẫu nhiên theo từng buổi học.

Thực tiễn cho thấy, mô hình “giảng đồng đội” chỉ phát huy hiệu quả khi các giảng viên có sự tương đồng về chuyên môn, phong cách giảng dạy và khả năng phối hợp chuyên môn. Đối với bài 2, bài 3, bài 4, Khoa Xây dựng Đảng cần ưu tiên bố trí các cặp giảng viên có kinh nghiệm và kiến thức chuyên sâu; đối với bài 1, có thể kết hợp giữa giảng viên giàu kinh nghiệm với giảng viên trẻ nhằm vừa bảo đảm chất lượng giảng dạy vừa bồi dưỡng đội ngũ kế cận. Trong đó, giảng viên thứ nhất cần có năng lực chuyên môn, khả năng liên hệ thực tiễn và kỹ năng dẫn dắt tốt; giảng viên thứ hai hỗ trợ tổ chức hoạt động học tập, cập nhật tư liệu và ứng dụng công nghệ thông tin. Đồng thời, các nhóm giảng viên cần duy trì trao đổi chuyên môn thường xuyên trước và sau giờ giảng nhằm thống nhất nội dung, phương pháp và xử lý các tình huống phát sinh trong lớp học.

Thứ ba, đổi mới phương thức thiết kế giáo án và tổ chức bài giảng tương ứng với mô hình đồng giảng.

Bộ Quy chế quy định để thực hiện mô hình đồng giảng thì “giáo án do 02 giảng viên cùng xây dựng, thể hiện rõ mô hình đồng giảng, phân chia rõ vai trò, nhiệm vụ của mỗi giảng viên trong buổi học được khoa chuyên môn và Ban Giám hiệu phê duyệt trước khi tổ chức thực hiện”[1]. Vì vậy, giảng viên Khoa Xây dựng Đảng cần đổi mới phương thức xây dựng giáo án theo hướng phối hợp giảng dạy thay cho mô hình một giảng viên đứng lớp như trước đây.

Trong mô hình này, giáo án không chỉ là bản thiết kế nội dung mà còn là “kịch bản phối hợp giảng dạy”, thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hoạt động trao đổi, phản biện và liên hệ thực tiễn giữa hai giảng viên. Đối với bài 1, cần chú trọng hệ thống hóa kiến thức nền tảng; đối với bài 2, bài 3 và bài 4 cần tăng cường đối thoại, liên hệ thực tiễn đất nước và tỉnh Khánh Hòa, xây dựng các câu hỏi gợi mở và tình huống thảo luận phù hợp với đối tượng học viên là cán bộ, công chức, viên chức đang công tác thực tiễn.

Cùng với đổi mới giáo án, việc tổ chức bài giảng cũng cần chuyển từ truyền đạt một chiều sang tăng cường trao đổi, thảo luận và tương tác giữa giảng viên với học viên. Điều này đòi hỏi giảng viên không chỉ có năng lực chuyên môn mà còn phải có kỹ năng phối hợp, dẫn dắt, phản biện, liên hệ thực tiễn và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Đồng thời, Khoa Xây dựng Đảng cần tăng cường sinh hoạt chuyên môn, góp ý giáo án và từng bước xây dựng ngân hàng giáo án đồng giảng nhằm chuẩn hóa nội dung và phương thức phối hợp giảng dạy.

Thứ tư, xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả mô hình đồng giảng trong giảng dạy học phần Lịch sử Đảng của Trường

Để triển khai mô hình đồng giảng đạt hiệu quả thực chất, Khoa Xây dựng Đảng cần tham mưu cho Ban Giám hiệu Trường xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá phù hợp với đặc điểm học phần và từng hình thức đồng giảng. Đối với bài 1, cần chú trọng tính logic, hệ thống của nội dung bài giảng và hiệu quả phối hợp giữa hai giảng viên; đối với bài 2, bài 3 và bài 4, cần tập trung đánh giá khả năng trao đổi, phản biện, liên hệ thực tiễn và phát huy tính đối thoại của học viên.

Việc đánh giá cần xem xét mức độ phối hợp giữa hai giảng viên trong tổ chức lớp học, khả năng dẫn dắt, xử lý tình huống và gợi mở vấn đề cho học viên. Đồng thời, hiệu quả đồng giảng cần được thể hiện qua mức độ tham gia thảo luận, phản biện và vận dụng kiến thức vào thực tiễn công tác của học viên; cùng với đó là việc ứng dụng học liệu số và công nghệ thông tin trong giảng dạy. Để bảo đảm tính khách quan và toàn diện, việc đánh giá cũng cần được thực hiện thông qua nhiều hình thức như dự giờ, sinh hoạt chuyên môn, góp ý giáo án, lấy ý kiến phản hồi của học viên và tổng kết thực tiễn triển khai ở từng lớp, từng khóa học.

Tóm lại, việc triển khai thí điểm phương pháp đồng giảng theo Thông báo kết luận số 87-TB/TCT, ngày 25/5/2026 của Trường Chính trị Khánh Hòa là bước đi cần thiết nhằm thực hiện Bộ Quy chế mới. Đối với học phần Lịch sử Đảng, việc chuẩn bị đồng bộ về đội ngũ giảng viên, giáo án và phương pháp tổ chức lớp học, tiêu chí đánh giá sẽ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hiện nay.

Tài liệu tham khảo:

1. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2026), Quyết định 988-QĐ/HVCTQG Ban hành bộ Quy chế về công tác trường chính trị, ngày 20/3/2026.