HỌC TẬP TÁC PHONG LÀM VIỆC KHOA HỌC CỦA HỒ CHÍ MINH
Bùi Nguyễn Hồng Quyên
Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho chúng ta rất nhiều tài sản quý giá, một trong số đó là đạo đức, phong cách của Người. Đối với phong cách Hồ Chí Minh, dù là một lãnh tụ nhưng phong cách đó rất bình dị, đời thường, hòa với cách nghĩ và lối sống của nhân dân nhưng lại rất lôgic, khoa học, mang tính hiện đại, những điều đó tạo nên nét riêng có ở phong cách của Hồ Chí Minh.
Trong phong cách Hồ Chí Minh chúng ta cần học tập rất nhiều nhưng ở đây tôi muốn nhấn mạnh đến tác phong làm việc khoa học của Người. Học tác phong khoa học của Người là để chúng ta khắc phục những thói quen như: tự do, tùy tiện, thiếu kế hoạch, chậm chạp, lề mề, những điều này còn tồn tại là vì bị chi phối bởi tư duy tiểu nông, đó dường như là những thói quen đã ăn sâu vào con người Việt Nam.
Là người đứng đầu Đảng và nhà nước, Người đã xây dựng cho mình phong cách làm việc mẫu mực. Trong cuộc sống đời thường hay trong quá trình làm việc, phong cách làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho chúng ta nhận thấy rằng: Cách mạng là một khoa học, thực hành công việc là một khoa học. Theo Người, tác phong làm việc có khoa học tập trung ở những điểm chính sau đây:
Thứ nhất, làm việc có khoa học đòi hỏi phải cụ thể, kịp thời, thiết thực, phải có trọng tâm, trọng điểm, phải đi sâu, đi sát, phải kiểm tra để nắm người, nắm việc, nắm tình hình. Phải nắm thông tin và xử lý thông tin một cách khoa học. Hồ Chí Minh phê bình cách làm việc của nhiều người rằng, trong chúng ta thường có khuyết điểm là bỏ nhiều công sức vào việc vạch ra chương trình, kế hoạch thật to tát, nhưng lại ít tìm cách để thực hiện cho đúng, Bác nói: chương trình công tác thì quá rộng rãi mà kém thiết thực. Ðặt ra kế hoạch và chương trình không xét rõ năng lực của những người thi hành kế hoạch và chương trình đó. Thành thử việc gì cũng muốn làm mà việc gì làm cũng không triệt để.
Thứ hai, làm việc có khoa học là không nên tham làm nhiều trong một lúc, mà làm xong việc này mới làm sang việc khác, làm đến đâu chắc đến đó, nghĩa là làm từ việc gốc, việc chính, từ việc nhỏ đến việc lớn. Theo Người, khi làm việc gì cũng phải có mục đích và kế hoạch cụ thể, rõ ràng, thiết thực. Muốn có kế hoạch khoa học thì cần phải “xét kỹ hoàn cảnh mà sắp đặt công việc cho đúng. Việc chính, việc gấp thì phải làm trước. Không nên luộm thuộm, không có kế hoạch, gặp việc nào làm việc ấy”[1] . Làm việc phải có mục đích, chương trình, kế hoạch đặt ra theo phương châm “Kế hoạch một, biện pháp mười, quyết tâm hai mươi”. Người làm việc khoa học phải biết quý trọng thời gian, biết giờ nào làm việc ấy và có năng lực giải quyết công việc một cách tốt nhất trong một thời gian ngắn nhất. Người từng nói: “Ai đưa vàng bạc vứt đi, là người điên rồ. Thì ai đưa thời giờ vứt đi, là người ngu dại”[2] .
Thứ ba, làm việc có khoa học là làm bất cứ công việc gì cũng phải giải quyết công việc trên cơ sở khách quan và tránh bệnh chủ quan. Phong cách khoa học còn đòi hỏi người cán bộ sau mỗi công việc phải biết rút ra kinh nghiệm cho lần sau và cho người khác. Theo lời dạy của Bác, mỗi cán bộ phải ý thức rằng, sau mỗi công việc cần phải rút kinh nghiệm. Kinh nghiệm lãnh đạo, tổ chức, kinh nghiệm cá nhân, từng địa phương, ngành. Kinh nghiệm thành công và thất bại. Những kinh nghiệm đó phải được phổ biến rộng rãi cho tất cả các bộ, các địa phương để học kinh nghiệm hay, tránh kinh nghiệm dở. Hồ Chí Minh viết: “Công việc gì bất kỳ thành công hoặc thất bại, chúng ta cần phải nghiên cứu đến cội rễ, phân tích thật rõ ràng rồi kết luận. Kết luận đó sẽ là cái chìa khóa phát triển công việc và để giúp cho cán bộ tiến tới”[3] .Đó chính là phẩm chất của người có tư duy khoa học và có cách làm việc khoa học.
Học tập phong cách làm việc khoa học của Hồ Chí Minh có ý nghĩa rất quan trọng đối với cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là đội ngũ giảng viên trẻ.
Với giảng viên cần xây dựng cho mình thế giới quan khoa học, phương pháp luận biện chứng; không ngừng rèn luyện để có thái độ học tập, làm việc nghiêm túc, tích cực nghiên cứu, để từng bước xây dựng quan điểm lập trường cách mạng và phương pháp tư duy khoa học.
Chú trọng bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, rèn luyện đổi mới phong cách làm việc trong thực tiễn. Tăng cường nghiên cứu, cập nhật thông tin mới để làm giàu thêm kiến thức chuyên môn, liên tục bổ sung kiến thức mới vào bài giảng, thông qua việc đọc thêm tài liệu, sách báo; cập nhật thông tin thời sự trong và ngoài nước, lấy tình hình thực tiễn để minh họa, làm sống động nội dung bài giảng. Thực tế cho thấy rằng, người giảng viên mặc dù được trang bị tri thức khoa học, có năng lực công tác và luôn tâm huyết với nghề nhưng nếu không có phương pháp, tác phong làm việc khoa học, xa rời thực tiễn, ít cập nhật những biến đổi, những thay đổi mới thì khi thực hiện các nhiệm vụ thường gặp khó khăn, vướng mắc, chất lượng và hiệu quả công việc sẽ không đạt được như mong muốn. Bên cạnh đó cần thiết phải sắp xếp thời gian hợp lý để vừa tập trung thời gian cho việc chuẩn bị soạn bài mới vừa có thời gian cho nghiên cứu khoa học. Trong nền kinh tế tri thức hiện nay thì chú trọng vào nghiên cứu khoa học có ý nghĩa rất lớn, bởi tri thức là vô hạn nên người giảng viên cũng phải thường xuyên nghiên cứu, có tư duy đổi mới, để góp phần giải quyết những vấn đề mới đặt ra trong công việc.
Trong công tác giảng dạy, phải đảm bảo và tuân thủ theo nguyên tắc khách quan, thống nhất giữa lý luận với thực tiễn phải được đặt lên hàng đầu. Bên cạnh đó cần thiết phải có việc tổng kết, rút kinh nghiệm sau mỗi lần lên lớp.Nghiên cứu, rút kinh nghiệm thường xuyên là việc làm cần thiết sau khi công việc đã tiến hành xong, nhằm tìm ra những cái hay, cái tốt, cái đúng, cái thành công để tiếp tục phát huy và phổ biến; đồng thời thấy rõ những cái chưa phù hợp để tránh. Gom góp những kinh nghiệm đó lại sẽ là bài học quý để bổ sung hoàn thiện giáo án cho những lần giảng sau. Bởi trong thực tiễn tiến hành công tác giảng dạy thường phát sinh những vấn đề mới, những tình huống mới, nên người giảng viên phải biết căn cứ vào đó mà kịp thời điều chỉnh, nhanh chóng tìm ra phương hướng, giải pháp phù hợp, bảo đảm cho công việc đạt kết quả tốt.
Hiện nay việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh tiếp tục phổ biến, tuyên truyền rộng rãi. Học tập tác phong của Bác thể hiện qua việc áp dụng vào chính cuộc sống bằng những hành động, việc làm hằng ngày tốt hơn, khoa học hơn chứ không phải là những cái xa vời ngoài tầm tay. Để từ đó làm cho bản thân mình ngày càng tốthơn, hoàn thiện mình hơn và có ích hơn cho xã hội. Phong cách của Hồ Chí Minh là bài học, là chuẩn mực cho việc xây dựng, bồi dưỡng nhân cách cho các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau.
[1] Hồ Chí Minh toàn tập, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 5, tr. 332
[2] Hồ Chí Minh toàn tập, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 6, tr. 123
[3] Hồ Chí Minh toàn tập, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 5, tr. 283