CHÚC MỪNG 101 NĂM NGÀY BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM (21/6/1925 – 21/6/2026) 

 







Độ ẩm:
Sức gió:
[Đăng ngày: 08/10/2019]
Kỷ niệm 102 năm Cách mạng Tháng Mười Nga (7/11/1917 – 7/11/2019)

HÀNH TRÌNH CỦA KHÁT VỌNG
Hồ Ngọc Sơn, Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng

Hành trình của thế giới nhân loại từ mông muội cổ xưa đến văn minh hiện đại luôn được thúc đẩy từ những lợi ích bắt đầu bằng gắn với lợi ích sinh tồn, và cũng từ nhu cầu sinh tổn mà định hình nên những nhu cầu mới, phát triển thành yêu cầu, thành điều kiện, động lực, thành mục đích sinh tồn đạt tầm giá trị Con Người. Nhưng lịch sử đã chứng minh một thực tế khách quan: tất cả các giá trị thuộc về Con Người không phải tự nhiên được thừa nhận, những giá trị đó chỉ có được khi nhân loại biết dám đứng lên đấu tranh khẳng định nó vốn tồn tại như các biểu tượng bất khả đương nhiên bởi tạo hóa; đó là con đường dài xóa bỏ mọi bất công, phi lý - một cuộc hành trình của khát vọng con người.

Trải qua hàng ngàn năm bị áp bức bởi các chế độ xã hội bóc lột, hết thảy giai cấp cần lao luôn hằng ước mơ về một xã hội dân chủ,công bằng, bình đẳng, ấm no, hạnh phúc. Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản năm 1848 đã hé mở một bình minh hy vọng, thắp dậy và hối thúc một niềm tin tranh đấu: Vùng lên hỡi các nô lệ ở thế gian, vùng lên hi ai cực khổ bần hàn, sục sôi nhiệt huyết trong tâm tràn đầy, chế độ xưa quyết phá sạch tan tành, cùng dựng xây L’Internationale1. Gần 70 năm sau, ước nguyện đó đã thành hiện thực bằng cuộc cách mạng rung chuyển thế giới- Cách mạng Tháng Mười Nga-cuộc cách mạng hội tụ của bao mong ước trông đợi, của xương máu và nước mắt, của tinh thần nhẫn nại, của hành trình khát vọngbền bỉ quyết tâm. Ở phương Đông xa xôi, một con người vĩ đại đã bày tỏ niềm hân hoan thay cho triệu triệu con người Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế2. Cuộc cách mạng này đã trở thành cuộc cách mạng của niềm tin, của khát vọng.

         Những thuộc tính tốt đẹp của xã hội mà cuộc cách mạng này mang lại: hòa bình cho nhân loại, bánh mỳ cho mọi người, công lý, dân chủ cho xã hội, sự bình đẳng giữa các dân tộc đã tạc thành tượng đài hiện thực của mọi ước mơ và khát vọng. Nên thế, nếu những giá trị lý thuyết cộng sản mở đường đã tạo niềm tin cho khát vọng hành động đấu tranh thì những giá trị hiện thực xã hội Cách mạng Tháng Mười như chân lý đã thuyết phục niềm tin và bước đầu thỏa mãn khát vọng về một thiên đường trên trần thế.

Nhưng để có quyền làm Người, để có quyền dân tộc tự quyết, để cótự do, hạnh phúc chân chính, Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết - thành quả cuộc Cách mạng Tháng Mười- phải đổi bằng rất nhiềumất mát lớn lao trước bao lần đối mặt những lực lượng đối kháng bạo tàn trong hành trình đạt tới khát vọng này như những dấu mốc trong nhiều dấu mốc tất còn sẽ có ở phía trước; đó làcuộc lựa chọn đối diện nghiệt ngã giữa tự do hay nô lệ, tự trọng hay đớn hèn,dũng cảm hay cam chịu,cho thấy muôn vàn thách thức trên con đường hành trình tìm tới khát vọng công lý.

Giữ vững niềm tin hành trình khát vọng hạnh phúc, Liên bang Xô Viếtvươn lên vượt thắng từ vòng vây của chủ nghĩa đế quốc, từ nội chiến bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, từ bi tráng chiến tranh vệ quốc vĩ đại đập tan chủ nghĩa phát xít.Kiên cường bất khuấtở những thời điểm khắc nghiệt đến tột cùng, mọitiềm năng nguồn lực được khơi dậy từ năng lượng mãnh liệt Cách mạng Tháng Mười lại thêm lần nữa vun đắpbản chất ưu việt của chế độ Xô Viết làm nên sức mạnh Liên Xô; thêm nhiều lần nữa trong mỗi giai đoạn thời kỳ lịch sử, Liên bang Xô Viết trở thành thành trì của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, điểm tựacủa quyền được sống, quyền được mưu cầu hạnh phúc cho mỗi dân tộc, mỗi con người;Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết trở thành niềm tin, khát vọng của nhânloạiđấu tranh vì hòa bình, độc lập dântộc,dân chủvàtiến bộ xã hội.

Khúc quanh lịch sử xuất hiện cơn địa chấn chính trị năm 1991 gây ra một sự kiện chính trị-tư tưởng bi thảm; sụp đổ của Liên bang Xô Viết dường như một phản bội niềm tin, khát vọng của bao triệu con người, của bao quốc gia-dân tộc đang hằng tin vào con đườnglựa chọn đi tới xã hội xã hội chủ nghĩa của mình;cũng thêm một lần nữa, hành trình khát vọng mang tên Cách mạng Tháng Mười lại đứng trước thử thách nghiệt ngã vô cùng to lớn.Tuy nhiên, mục tiêu hành trình khát vọng được Cách mạng Tháng Mười bước đầu mang lại là tạo hóa sinh thành của Con Người, nên lịch sử tiến hóa xã hội đã cho thấy: trong tiến trình vận động phát triển, nếu xuất hiện những trở lực thì cũng chính vận động phát triển của xã hội sẽ tự tìm ra lời giải đáp. Sụp đổ Liên bang Xô Viết và xã hội xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu qua đối chiếu lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học được nhận định khách quan, khoa học và thực tiễnchỉ là đổ vỡ của một mô hình xã hội thực tế, chứng tỏ một phương thức hành trình cụ thể sai lầm, chứ nhất định không thể và không phải chứng minh sự tan vỡ của chủ nghĩa nền tảng tư tưởng và tinh thần Cách mạng Tháng Mười. Vì thế, quả thực nếu không ít người reo mừng tuyên cáo chủ nghĩa Marx đã chỉ còn là hình ảnh sai lầm của dĩ vãng, hoặc tỏ ra “khách quan” hơn: chủ nghĩa Marx chỉ phù hợp với thời đại của thế kỷ XX, thì cũng không thể phủ nhận mộtthực tế lịch sử lại không hẳn đang diễn ra như vậy. Chính trong khoảng tối lịch sử này với sự trỗi dậy của chủ nghĩa đơn phương, sự lan truyền của chủ nghĩa khủng bố, những bạo loạn, sắc tộc, tôn giáo, những xung đột dân tộc - quốc gia bắt nguồn từ đói nghèo, bất công, bắt nguồn từ chủ nghĩa chauvinism(sô vanh) nước lớn áp đặt cường quyền, ngang ngược đã khiến nhân loại nuối tiếc về một di sản thực thể Cách mạng Tháng Mười.Tính chân thực, lịch sử, cụ thểcho thấy đã có những khiếm khuyết, thậm chí sai lầm của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu gây ra sự đổ vỡ chế độ, nhưng đồng thời thế giới cũng ghi nhận và ngưỡng mộ những thành tựu rực rỡ, vĩ đại, thậm chí chưa từng có trong tiến trình phát triển của nhân loại: xóa bỏ chế độ bóc lột, xã hội không thất nghiệp,thụ hưởng phúc lợi xã hội nhân văn, một xã hội giàu lòng nhân ái,… như biểu tượng giàu sức thuyết phục mà tinh thần Cách mạng Tháng Mười hướng đếntrong suốt quá trình tồn tại, phát triển của chủ nghĩa xã hội hiện thực. Thực rõ hiển nhiên đã từng có một thời Liên bang Xô Viết để nhân loại gửi giữ niềm tin, đã từng có một thời Liên bang Xô Viết để nhân loại nuôi dưỡng khát vọng, và đã từng có một thời các giá trị xã hội của Cách mạng Tháng Mười không chỉ thuộc về xã hội xã hội chủ nghĩa, mà còn là chỉ dẫn cho đích đến của chủ nghĩa tư bản phương Tây hình thành nên những mẫu hình chủ nghĩa tư bản xã hội dân chủ Bắc Âu và sự tự điều chỉnh chủ nghĩa tư bản hiện đại; thực rõ hiển nhiên đã từng có một thờiphẩm giá Cách mạng Tháng Mười được hội tụ thành xã hội Xô Viết mà nếu ai cố tình lãng quên, chối bỏ, phủ nhậnsẽ là người không có trái tim.Thuận lẽ là: nếu đã có một nuối tiếc, nếu đã có một hoài niệm, hẳn ẩn sâu trong đó sẽ dâng trào một niềm tin, một khát vọng mãnh liệt về một ngày mai của quá khứ tươi sáng đã từng có. Rõ là, ngay cả thời kỳ đen tối nhất, những giá trị vững bền của Cách mạng Tháng Mười vẫn vượt lên thách thức của thời cuộc, kiêu hãnh trở lại từ niềm tin của các dân tộc, từ khát vọng của những con người yêu chuộng phẩm giá, yêu chuộng hòa bình.

Với lịch sử trải dài bị xâm lăng, nô dịch, áp bức, tính từ điểm mốc mởđầu lịch sử cận đại của mình, Nhân dân Việt Nam thấu hiểu sâu sắc ý nghĩa dân tộc độc lập, dân sinh tự do, dân quyền hạnh phúc. Tiếp thu chân lý của chủ nghĩa Marx - Lenin và tinh thần Cách mạng Tháng Mười, từ cảm tình chuyển biến thành định hình tư tưởng khi trực tiếp chứng kiến thành quả cuộc cách mạng này là cuộc cách mạng triệt để,người yêu nước Việt Nam tiêu biểu Nguyễn Ái Quốc đi đến khẳng định: muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản- con đường của Cách mạng Tháng Mười. Hành trình khát vọng Không có gì quý hơn độc lập tự donung nấu từ những đêm trường dân tộc vong quốc nô của dân tộc Việt Nam đã sáng lên hy vọng khi có thắng lợi Cách mạng Tháng Mười. Kể từ đây, hành trình đếntương lai của Nhân dân Việt Nam, dân tộc Việt Nam là hành trình mang khát vọng Cách mạng Tháng Mười, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trở thành con đường duy nhất để giải phóng áp bức, giải phóng đói nghèo của Nhân dân và dân tộc Việt Nam. Chính từ lựa chọn đúng đắn này mà thế giới đang chứng kiến diện mạo một Việt Nam ngày càng phát triển hôm nay.

Cách mạng Tháng Mười không chỉ là mốc son thắng lợi của chủ nghĩa Marx– Leninmà còn phản ánh sự đối lập sâu sắc giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản, giữa hệ tư tưởng tiến bộ và lạc hậu,… Do vậy, là minh chứng của chủ nghĩa Marx – Lenin, Cách mạng Tháng Mười đã thể hiện sức sống của chủ nghĩa xã hội với ý nghĩa thực tiễn khởi đầuxác lập tính đúng đắn quy luật chung của sự phát triển xã hội loài người – sự phát triển của các hình thái kinh tế-xã hội là một quá trình lịch sử, tự nhiên.Thế giới đang có nhiều biến đổi về hình thức vận động, song, bản chất xã hội có giai cấp đối kháng đang diễn ra các mâu thuẫn cơ bản vẫn không hề thay đổi;vì thế, Cách mạng Tháng Mười Nga luôn được khẳng định là cuộc cách mạng xã hội mở đầu một thời đại mới, thời đại quyền độc lập, tự do của các dân tộc gắn liền với quyền hạnh phúc của mỗi con người;qua đó, Cách mạng Tháng Mười Nga đã cho thấy một logic về lịch sử, giúp nhân loại nhìn nhận lịch sử trong sự vận động, phát triển không ngừng theo xu hướng tiến bộ xã hội, nghĩa là, cuộc Cách mạng Tháng Mười vẫn đang tiếp tục truyền cảm hứng hành trình khát vọng cho mọi quốc gia-dân tộc và nhân loại.

Triết lý nhận thức và hành động: tư duy là tồn tại khẳng định một chân lý: chỉ sợ không dám ước mơ, chỉ sợ thiếu vắng niềm tin, chỉ sợ nhụt chí mất đi tinh thần khát vọng; còn có ước mơ, còn có niềm tin, còn có khát vọng tất yếu sẽ tìm thấy con đường để hiện thực ước mơ, niềm tin, khát vọng đó.Diễn biến tình hình thế giới từ Cách mạng Tháng Mười Nga đến nay đang thể hiện hai biểu hiện và xu hướng thực tế chứng minh chân lý này:tư tưởng về một xã hội dân chủ, công bằng, tiến bộ xã hội, vì hạnh phúc con người vẫn thường xuyên luôn xuất hiện trên mọi phương diện công luận cũng như thường trực trong mỗi ý nguyện con người đang lan tỏa thành các cuộc đấu tranh ở nhiều quốc gia, tổ chức, bằng nhiều phương pháp, hình thức khác nhau; và,thành tựu chủ nghĩa xã hội hiện thực trên thế giới qua thành công cải cách, đổi mới của các nướccó thể chế chính trị định hướng xã hội chủ nghĩa, sự xuất hiện của chủ nghĩa xã hội Mỹ latinh thế kỷ XXI,… Hai biểu hiện, xu hướng đó chứng tỏ rằng:chừng nào thế giới này vẫn còn tình trạng bất công, ngang ngược, phi lý, còn chiến tranh, khủng bố, đói nghèo,chừng đó học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học vẫn giữ nguyên giá trị, Cách mạng Tháng Mười Nga vẫn nuôi dưỡng ấp ủ những niềm tin, khát vọng để nhân loại hướng đến một xã hội giai cấp được giải phóng, con người thực sự được giải phóng.

Theo quy luật phát triển khách quan của lịch sử, dù tiếp cận từ góc độ nào, mẫu số chung vẫn luôn là khát vọng niềm tin vềmột xã hộitương laiđược định hình từ Cách mạng Tháng Mười; sức sống mãnh liệt và khả năng phát triển của chủ nghĩa xã hội đã, đang và sẽ tiếp tục củng cố niềm tin vào lý tưởng chủ nghĩa xã hội, thúc đẩyloài người nhất định sẽ tiến tới lý tưởng tốt đẹp đó. Kiên trì tin tưởng vào niềm tin chân lý, nhân loại đang tiếp bước cuộc hành trình khát vọng vì mỗi quốc gia-dân tộc, vì mỗi con người. Trong hành trình khát vọng đó, biểu tượng Cách mạng Tháng Mười không chỉ là niềm tin của quá khứ mà vẫn vẹn nguyên niềm tin của nhân loại trong hiện tại và tương lai./.

-------------------

1Eugène PottiervàPierre Degeyter (1870-1888): L'Internationale  (Bản dịch từ tiếng Pháp).

2Viện nghiên cứu chủ nghĩa Mac-Lênin (2000): Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia-Sự thật. Hà Nội, t.12, tr.300.