HỘI PHỤ NỮ THỰC HIỆN CUỘC VẬN ĐỘNG “XÂY DỰNG GIA ĐÌNH 5 KHÔNG 3 SẠCH” TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VẠN NINH

ThS. Tô Thị Hải Quyên
Giảng viên Khoa Lý luận cơ sở

Trong các giai đoạn phát triển của đất nước, gia đình Việt Nam truyền thống đã tạo nên nhiều thế hệ người Việt Nam có tinh thần yêu nước nồng nàn, có tài năng trí tuệ, là nguồn lực quan trọng của quốc gia để chiến đấu, chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược, xây dựng đất nước phát triển đáp ứng yêu cầu hội nhập thế giới. Tuy nhiên, giai đoạn hiện nay các gia đình Việt Nam nói chung và các gia đình trên địa bàn huyện Vạn Ninh nói riêng cũng đang phải đối mặt với những tác động tiêu cực có nguy cơ phá vỡ những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam, công tác gia đình ngày càng trở nên quan trọng.

Là huyện đồng bằng ven biển phía Bắc tỉnh Khánh Hòa. Trong những năm gần đây, Vạn Ninh phát triển tương đối toàn diện, cơ cấu kinh tế được chuyển dịch đúng định hướng; thực hiện có hiệu quả các chương trình kinh tế - xã hội trọng điểm của huyện; phát triển đô thị và xây dựng nông thôn mới đạt nhiều kết quả; các lĩnh vực giáo dục - đào tạo, ứng dụng khoa học - công nghệ; văn hóa, thông tin, thể dục thể thao tiếp tục phát triển; thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội; nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân. Huy động sức mạnh của hệ thống chính trị, các nhà đầu tư, các doanh nghiệp và nhân dân để xây dựng huyện Vạn Ninh phát triển nhanh và bền vững.

Cùng với đó, các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động ngày càng phát triển gắn liền với đời sống, với thói quen sinh hoạt hàng ngày của nhân dân. Để có được những phong trào, những cuộc vận động chất lượng, hiệu quả, Đảng bộ huyện Vạn Ninh xác định mục tiêu quan trọng hàng đầu là nội dung chương trình phải gắn liền, phù hợp với hoàn cảnh địa phương.

Thực hiện các nghị quyết của Đảng, của Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam và nhận thức rõ vai trò, thiên chức quan trọng của người phụ nữ trong mỗi gia đình, những năm qua các cấp Hội LHPN Việt Nam tại huyện Vạn Ninh đã triển khai nhiều phong trào thi đua, các hoạt động thiết thực hỗ trợ phụ nữ xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ. Một trong những cuộc vận động (CVĐ) đó là CVĐ “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” là minh chứng rõ ràng, thuyết phục nhất.

Đây là CVĐ do Trung ương Hội phát động từ năm 2010 gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” có ý nghĩa quan trọng, thiết thực, phát huy tốt vai trò của Hội trong việc tuyên truyền, vận động hội viên tham gia thực hiện các phong trào tại địa phương. Với 8 tiêu chí cụ thể: “5 không” đó là không đói nghèo; không vi phạm pháp luật và mắc tệ nạn xã hội; không có bạo lực gia đình; không sinh con thứ 3 trở lên; không có trẻ suy dinh dưỡng và bỏ học, “3 sạch” là sạch nhà-sạch bếp-sạch ngõ.

Căn cứ theo Hướng dẫn số 14/HD-BTV ngày 05/8/2014 của Ban Thường vụ Hội LHPN tỉnh Khánh Hoà về chỉ đạo điểm mô hình “5 không 3 sạch” tại huyện Vạn Ninh, trong những năm qua Hội LHPN huyện Vạn Ninh đã tập trung nhiều giải pháp để thực hiện CVĐ như đa dạng hóa công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức: Nghiên cứu học tập trong các kỳ sinh hoạt Hội, phối hợp đài truyền thanh phát tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh huyện; phát hàng trăm tờ rơi về nội dung CVĐ; phát động 100% gia đình hội viên phụ nữ đăng ký thực hiện; tổ chức các buổi giao lưu, tọa đàm, chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng chăm sóc nuôi dạy con, xây dựng kế hoạch chi tiêu hợp lý, tiết kiệm; ngăn chặn bạo lực gia đình và tệ nạn xã hội từ gia đình; sử dụng nguồn nước sạch, trồng rau sạch; xây dựng thói quen sắp xếp nhà cửa gọn gàng, sạch đẹp; tổ chức vệ sinh đường phố bảo vệ môi trường sống của gia đình và cộng đồng, thực hành tiết kiệm giúp nhau giảm nghèo bền vững.

Qua quá trình triển khai thực hiện đã đạt được những kết quả như sau: Từ năm 2018 đến nay đã có 20.086/25.343 hộ đạt 08 tiêu chí của CVĐ; duy trì và nâng cao hiệu quả hoạt động các mô hình thực hiện CVĐ như: 14 câu lạc bộ gia đình  “5 không 3 sạch” ở xã Vạn Lương, Vạn Phước, Đại Lãnh, Vạn Khánh, Vạn Long, Vạn Hưng, Vạn Thọ, thị trấn Vạn Giã và 12 câu lạc bộ “Gia đình hạnh phúc” ở các xã Vạn Khánh, Đại Lãnh, Vạn Phước, Vạn Bình, Vạn Hưng, Vạn Thắng, Thị trấn Vạn Giã với tổng số thành viên là 348 người. Các cấp hội đã vận động, hỗ trợ  xây dựng 17.249 nhà tiêu hợp vệ sinh cho hộ phụ nữ nghèo, cận nghèo tại 13 xã, thị trấn của huyện.

Ngày càng xuất hiện nhiều gương cá nhân, gương tập thể điển hình trong thực hiện CVĐ như: Chị Nguyễn Thị Ngọc Lan, Tổ trưởng tổ hợp tác bánh tráng kẹo dừa trong phát triển kinh tế giúp phụ nữ tạo việc làm ổn định; chị Phạm Thị Thuận làm chả cá đã tạo việc làm cho 15 chị phụ nữ có việc làm ổn định; chị Trần Thị Đề trong vận động xây dựng tổ tiết kiệm từ học sinh nghèo ở xã Đại Lãnh; chị Phạm Thị Ngọc Lan hội viên xã Đại Lãnh trong công tác bảo vệ môi trường đã vận động cán bộ, hội viên hàng tuần tham gia vệ sinh môi trường bãi biển; chị Lê Thị Điện, xã Vạn Long trong công tác nhân đạo từ thiện vận động, quyên góp giúp đỡ các gia đình nghèo, có hoàn cảnh khó khăn, bị bệnh hiểm nghèo ở địa phương...; chi hội phụ nữ thôn Xuân Đông, xã Vạn Hưng đã tiết kiệm nuôi heo đất 4 con/4 tổ, có 120 người tham gia với 128.000.000 đồng giúp cho 48 chị phụ nữ nghèo; chi hội phụ nữ thôn Xuân Trang với mô hình phụ nữ tiết kiệm giúp nhau mua bảo hiểm y tế tự nguyện hộ gia đình đã hỗ trợ cho 10 hộ, 28 thẻ với số tiền là 52.259.000 đồng, tổ vay vốn và tiết kiệm thôn Xuân Đông đã đóng góp tiền trong sinh hoạt hàng tháng với số tiền 9.520.000 đồng/năm giúp chị em ốm đau bệnh tật, mua quà tặng dịp tết Nguyên đán, giúp nhau trả tiền ngân hàng chính sách xã hội khi đến hạn.

Các hộ gia đình đã đăng ký thực hiện tốt các tiêu chí “3 sạch” như chất thải, rác thải được thu gom và xử lý theo quy định, vận động các nhà hảo tâm, mạnh thường quân hỗ trợ 40 thùng rác và duy trì các thùng chứa rác thải đặt ở những nơi tập trung trên tuyến đường để xe công ty Công trình đô thị dễ thu gom; xây dựng các “Tuyến đường hoa” tại 13 xã, thị trấn với chiều dài 2.372m, kinh phí 150.000.000 đồng, mô hình “Con đường cờ hoa” tại xã Vạn Hưng tạo cảnh quang xanh, sạch, đẹp; đã vận động 365 hộ chăn nuôi vệ sinh chuồng trại và ao nuôi cá không thải chất bẩn ra ngoài môi trường, sử dụng các biện pháp xử lý mùi hôi trong chất thải chăn nuôi và giữ gìn vệ sinh môi trường, đường làng, ngõ xóm; bảo vệ và sử dụng nguồn nước sạch không vứt rác, chất thải xuống ao, hồ, sông, suối, giữ gìn vệ sinh nguồn nước sinh hoạt góp phần đảm bảo nguồn nước sạch; vận động 160 hộ gia đình trong vùng nước bị ô nhiễm mua nước sạch với giá thấp để sử dụng trong sinh hoạt, nhất là trong chế biến thức ăn vì sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Nhằm góp phần đảm bảo an ninh trật tự tại một số tuyến đường, khu dân cư, trường học thường xảy ra trộm cắp, tai nạn giao thông và giúp cho phụ huynh theo dõi được hoạt động giờ giấc của con em khi đến trường, các cấp hội đã xây dựng được 08 tuyến đường “Ánh sáng an ninh” với chiều dài 1.320 m đường, 104 bóng đèn với số tiền 140.730.000 đồng; lắp đặt các camera tại những đoạn đường vắng. 

Năm 2013, UBND huyện đã ban hành quyết định thành lập Ban Chỉ đạo công tác gia đình và kiện toàn Ban Chỉ đạo khi thay đổi nhân sự. Đến nay, đã thành lập và đi vào hoạt động 13 Ban Chỉ đạo công tác gia đình cơ sở; củng cố, kiện toàn các câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững và các nhóm phòng chống bạo lực gia đình gồm 71 câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, 71 nhóm phòng chống bạo lực gia đình, 71 câu lạc bộ phòng chống bạo lực giới và 71 tổ phòng chống bạo lực trên cơ sở giới; phát triển số lượng địa chỉ tin cậy tại cộng đồng trên địa bàn huyện đến nay là 307 địa chỉ và số lượng đường dây nóng là 106.

Trong thời gian qua, UBND huyện đã quan tâm, triển khai ứng dụng một số tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông - lâm nghiệp. Hướng dẫn, chỉ đạo các xã thực hiện dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất, vốn vay phát triển sản xuất, kinh doanh thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Thực hiện các chương trình xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm. Luôn thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, nhất là các gia đình chính sách, hộ nghèo. Mặt trận Tổ quốc các cấp đã chủ động phối hợp với chính quyền, các đoàn thể vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân đẩy mạnh phát triển kinh tế. Nhân dân đã có các hình thức giúp vốn, trao đổi kinh nghiệm làm ăn cải thiện đời sống kinh tế cũng như tương thân, tương ái giúp nhau thoát nghèo. Tính đến cuối năm 2019, huyện Vạn Ninh có tỷ lệ hộ nghèo là 5,72%, hộ cận nghèo là 8,85%; toàn huyện có 80/84 thôn, tổ dân phố được công nhận và giữ vững danh hiệu “Thôn văn hóa”, “Tổ dân phố văn hóa” đạt tỷ lệ 95,2%; 28.742/32.498 hộ gia đình được công nhận đạt chuẩn văn hoá đạt 88,4 %, 132/132 cơ quan, đơn vị, trường học đạt chuẩn văn hoá đạt 100%; có 08/11 xã đạt chuẩn xã nông thôn mới.

Từ năm 2018 đến nay, các cấp hội phụ nữ đã chủ động phối hợp với các ngành thăm hỏi, trợ giúp 7.864 hộ nghèo, trong đó 100% hộ nghèo do phụ nữ làm chủ hộ được giúp vay vốn phát triển kinh tế, tham gia các lớp tập huấn phổ biến kiến thức chuyển giao khoa học kĩ thuật, tham gia học nghề tạo việc làm, nhờ đó đã hỗ trợ 211 phụ nữ nghèo thoát nghèo theo tiêu chí đa chiều. Bên cạnh đó, các cấp hội phụ nữ cũng phối hợp, liên kết với các cơ sở dạy nghề tổ chức dạy nghề cho 582 lao động, giới thiệu việc làm cho 226 phụ nữ có việc làm sau đào tạọ; hỗ trợ cho 32 phụ nữ khởi sự kinh doanh và khởi nghiệp. Các cấp hội đã tích cực vận động nguồn lực từ các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm, hội viên... xây dựng mới và sửa chữa 20 nhà “Mái ấm tình thương” cho phụ nữ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, tổng trị giá trên 504 triệu đồng; tặng hàng trăm suất quà, con giống, vật tư nông nghiệp trị giá 850 triệu đồng.

Có thể nói, sự vào cuộc tích cực, năng động, sáng tạo của các cấp hội phụ nữ trong triển khai CVĐ “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” thời gian qua đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của phụ nữ đối với gia đình, với cộng đồng, xã hội. Nhiều mô hình, nhiều phong trào thi đua trong thực hiện CVĐ đã được các tầng lớp phụ nữ tham gia hưởng ứng tích cực, tạo sự lan tỏa lớn trong cộng đồng, được cấp ủy, chính quyền các địa phương ghi nhận, đánh giá cao.

Bên cạnh những kết quả đạt được thì cũng còn những hạn chế tồn tại. Do sự phân hóa giàu, nghèo trong xã hội và sự xâm nhập văn hóa không lành mạnh, tác động và ảnh hưởng mặt trái của cơ chế thị trường, các tệ nạn xã hội chưa được ngăn chặn triệt để đã làm không ít gia đình không được hạnh phúc, tan vỡ, bạo lực gia đình xảy ra. Tính chủ động, sáng tạo của một số cán bộ làm công tác gia đình trên địa bàn huyện chưa được phát huy tối đa; khả năng diễn thuyết, tuyên truyền, vận động quần chúng chưa thật sự thu hút. Các mô hình câu lạc bộ được duy trì nhưng chưa được nhân rộng. Trình độ, khả năng cán bộ cơ sở làm truyền thông chưa đáp ứng kịp thời. Việc giữ gìn vệ sinh, an toàn thực phẩm chưa được quan tâm đúng mức. Điều này có thể do tập quán tiêu dùng, kinh tế còn kém phát triển, kiến thức về an toàn vệ sinh thực phẩm và quản lý chưa thật sự hiệu quả. Thói quen xả rác bừa bãi vẫn còn xảy ra trong cộng đồng. Kinh phí tổ chức các hoạt động còn hạn hẹp, các hoạt động chiến dịch môi trường diễn ra mang tính thời sự chưa thật sự đi vào cuộc sống hàng ngày. Nhận thức và tầm nhìn của các cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng về công tác này chưa đầy đủ, thiếu thống nhất, còn thiên về lợi ích kinh tế trước mắt, chưa coi trọng phát triển bền vững. Chế độ hội họp, việc kiểm tra, giám sát chưa được thực hiện thường xuyên.

Có thể khẳng định rằng CVĐ “Xây dựng gia đình 5 không 3 sạch” có ý nghĩa thiết thực trong giai đoạn hiện nay. Thực hiện CVĐ là thể hiện sự chăm lo tới quyền lợi thiết thực của mỗi người phụ nữ, đồng thời cũng khẳng định sự đóng góp của người phụ nữ trong mỗi gia đình và cộng đồng. Bên cạnh đó, CVĐ thể hiện sự quyết tâm của các cấp hội LHPN trong thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác gia đình và thực hiện mục tiêu chiến lược quốc gia vì sự phát triển, tiến bộ của phụ nữ Việt Nam nói chung và phụ nữ Vạn Ninh nói riêng.