Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến
giáo dục pháp luật ở địa bàn xã Sông Cầu, huyện Khánh Vĩnh

ThS. Trần Thị Khánh Hoà
Giảng viên Khoa Nhà nước và Pháp luật

Sông Cầu là xã miền núi nằm ở vùng phía Đông của huyện Khánh Vĩnh, cách trung tâm huyện 0,5km và cách trung tâm thành phố Nha Trang 35 km, diện tích tự nhiên 2.519,12 ha. Toàn xã có có 371 hộ với 1371 nhân khẩu, trong đó dân tộc Raglai là 31 hộ với 133 khẩu, đại đa số người dân làm nông nghiệp.

Trong thời gian qua công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) ở xã Sông Cầu luôn được các cấp ủy Đảng và Chính quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện, coi đó là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, là cách thức để cụ thể hoá các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến với người dân, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và phát triển kinh tế xã hội ở địa phương.

Vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác tuyên truyền, PBGDPL đối với chính quyền cơ sở đã được cấp uỷ Đảng và chính quyền ở địa phương xác định rõ nên luôn dành sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác này. UBND xã đã phân công 01 đồng chí lãnh đạo xã trực tiếp chỉ đạo, theo dõi, kiểm tra các hoạt động tuyên truyền, PBGDPL. Chính quyền cũng đã tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp để tăng cường hiệu quả công tác PBGDPL ở địa phương như chỉ đạo thực hiện các văn bản liên quan đến nội dung PBGDPL của cấp trên, xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể theo từng năm, phân công nhiệm vụ cho công chức tư pháp - hộ tịch tham mưu, phụ trách, tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, đoàn thể chính trị.... Trong năm 2020 địa phương đã ban hành nhiều văn bản để triển khai thực hiện công tác PBGDPL như: Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 08/01/2020 ban hành kế hoạch công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở, chuẩn tiếp cận pháp luật năm 2020; Kế hoạch số 248/KH-UBND ngày 05/10/2020 về tổ chức hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2020; Kế hoạch số 44/KH-UBND ngày 24/02/2020 về triển khai thực hiện quy định xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật năm 2020…

Song song với đó UBND xã chú trọng quan tâm đến công tác kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ tuyên truyền viên, hoà giải viên. Hiện nay Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật của xã gồm 20 thành viên do chủ tịch UBND xã là chủ tịch hội đồng, công chức Tư pháp - Hộ tịch là phó chủ tịch và thành viên hội đồng là người đứng đầu các ban ngành, đoàn thể khác trong xã và 02 trưởng thôn. Cơ cấu tổ chức của Hội đồng PBGDPL xã đã được củng cố, kiện toàn đảm bảo về số lượng và thành phần đúng quy định của Luật PBGDPL và văn bản hướng dẫn thi hành. Ở xã hiện nay có 10 tuyên truyền viên pháp luật và 01 hội viên Hội luật gia tỉnh Khánh Hoà. Trong năm 2020 xã đã kiện toàn 02 tổ hoà giải ở 02 thôn Đông và thôn Tây Nam, mỗi tổ gồm 5 thành viên và thực hiện đầy đủ chế độ chính sách theo quy định của pháp luật về hoà giải cơ sở. Tất cả các thành viên hội đồng, các tuyên truyền viên pháp luật, hoà giải viên trên địa bàn đều được bồi dưỡng chuyên môn, kiến thức cũng như kỹ năng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Nhiều hình thức tuyên truyền đã được áp dụng để góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật như: hình thức tuyên truyền miệng, tuyên truyền trên hệ thống đài truyền thanh của xã, hình thức hội thi tìm hiểu pháp luật, thông qua công tác tiếp công dân, thông qua hoạt động hòa giải ở cơ sở, thông qua trung tâm học tập cộng đồng, công tác xây dựng khai thác tủ sách pháp luật, thông qua trường học, tuyên truyền bằng băng rôn, khẩu hiệu. Đặc biệt, hình thức hội thi tìm hiểu pháp luật là một hình thức tuyên truyền được đông đảo nhân dân tham gia cổ vũ mang lại hiệu quả cao. Trong nhiều năm liền, UBND xã duy trì tổ chức thành công hội thi tìm hiểu kiến thức pháp luật hằng năm. Hội thi được tổ chức bài bản, nội dung được đầu tư kỹ lưỡng về câu hỏi, cách thức tổ chức thi, sân khấu hoá nhờ vậy đã thu hút được đông đảo cán bộ, công chức, người dân tham gia dự thi và nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của người dân. Những thông tin tuyên truyền được minh hoạ bằng hình ảnh, câu hỏi thi hoặc sân khấu hoá qua tác phẩm kịch, thơ, hát tiết mục văn nghệ vừa hấp dẫn người xem vừa nhẹ nhàng, dễ hiểu và gẫn gũi với người dân.

Nhờ triển khai đồng bộ, khoa học, có kế hoạch cụ thể và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành nên công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật của xã đã đạt được nhiều kết quả:

Tính tới tháng 10 năm 2020, xã đã tổ chức 12 đợt tuyên truyền miệng với 597 người tham dự, thực hiện tuyên truyền các văn bản luật như: Luật Phòng cháy, chữa cháy; Luật Dân quân tự vệ; Luật Bảo vệ và phát triển rừng; Luật Bảo vệ môi trường; Luật Hôn nhân và gia đình; Luật Bình đẳng giới; Luật Phòng, chống bạo lực gia đình; Luật Phòng, chống ma túy; Luật Trẻ em; Luật Bảo hiểm xã hội... Tuyên truyền, giới thiệu 12 văn bản luật với 170 lượt phát thanh trên hệ thống đài truyền thanh của xã và thực hiện treo 45 băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền. Xã trang bị 01 tủ sách pháp luật với 454 đầu sách thuộc các lĩnh vực pháp luật khác nhau và xây dựng ở 02 thôn 03 kệ sách gồm các văn bản luật, các quy định, chính sách ở địa phương và các loại báo để phục vụ cho cán bộ, công chức và nhân dân tại địa phương.

Hội nghị tuyên truyền, PBPL cho người dân xã Sông Cầu năm 2020

( Ảnh UBND xã Sông Cầu)

Trung tâm học tập cộng đồng (TTHTCĐ) và các trường học trên địa bàn cũng tích cực tham gia và tổ chức thực hiện nhiều hoạt động PBGDPL. Trong năm 2020 TTHTCĐ đã mở 01 lớp tuyên truyền về cách phòng, chống dịch bệnh Covid-19 có số lượng 45 người tham dự. Trường tiểu học Sông Cầu thực hiện 02 đợt tuyên truyền về Luật Giao thông đường bộ, tuyên truyền một số vấn đề về tảo hôn cho học sinh và các bậc phụ huynh học sinh có con em học ở trường. Qua đó nâng cao ý thức chấp hành quy định về an toàn giao thông khi tham gia giao thông, chấp hành quy định về độ tuổi kết hôn, hạn chế tránh tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn.

Trong hoạt động tiếp dân, UBND xã đã bố trí cán bộ tiếp công dân, thực hiện tiếp công dân đúng theo quy định của pháp luật, ban hành nội quy tiếp công dân và địa điểm để người dân tới trình bày ý kiến. Cán bộ tiếp công dân đã giải thích, tư vấn, hướng dẫn tận tình cho bà con, giúp họ giải toả được bức xúc, hiểu rõ được quy định và chính sách của nhà nước, đồng thuận với cách giải quyết của chính quyền. Thông qua công tác này đã tác động trực tiếp đến ý thức chấp hành pháp luật của người dân, giúp họ thực hiện đúng quyền khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật. Nhờ vậy, thời gian qua địa phương không có đơn thư khiếu nại vượt cấp, không có tình trạng khiếu nại, tố cáo đông người, kéo dài.

Hoạt động tuyên truyền thông qua hoà giải cơ sở cũng mang lại nhiều hiệu quả cao. Trong 02 năm 2019 và 2020 toàn xã tiếp nhận và hoà giải 04 đơn tranh chấp về dân sự, đất đai.  Kết qủa tất cả các đơn thuộc thẩm quyền giải quyết đều được hoà giải thành đạt tỷ lệ 100%. Thông qua hoạt động hoà giải đã góp phần giải quyết các tranh chấp, mâu thuẫn, xích mích nhỏ trong nội bộ nhân dân ngay từ cơ sở, giữ gìn được mối đoàn kết, tình làng nghĩa xóm, hạn chế phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo kéo dài, các việc vi phạm pháp luật.

Ngoài ra chính quyền ở xã còn rất quan tâm tới việc đầu tư nguồn kinh phí, bồi dưỡng tập huấn đội ngũ con người làm công tác tuyên truyền và tăng cường sự phối hợp giữa các ban ngành, đoàn thể để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, PBGDPL ở địa phương. UBND xã đang thực hiện các bước về tự đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật để đề nghị UBND huyện Khánh Vĩnh công nhận xã Sông Cầu là xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật của huyện.

Bên cạnh những kết quả đạt được hoạt động PBGDPL ở địa phương còn gặp một số khó khăn như:

- Lĩnh vực Tư pháp - Hộ tịch số lượng công việc khá nhiều mà hiện nay chỉ có 01 công chức thực hiện nên việc đầu tư cho hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật chưa chuyên sâu, chưa dành nhiều thời gian cho công tác này.

- Tủ sách pháp luật, kệ sách được xây dựng ở 03 thôn hiệu quả khai thác, sử dụng còn ít. Do sự phát triển của công nghệ thông tin nên thời gian gần đây người dân ít có nhu cầu đọc mượn sách ở tủ sách pháp luật, các kệ sách ở thôn người dân cũng chỉ tìm hiểu khi đến họp thôn.

- Sự phối hợp giữa các ngành, đoàn thể trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nhiều lúc chưa nhịp nhàng, chưa phát huy hết tinh thần trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể.

- Nội dung và hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục nhiều lúc chưa đổi mới, thiếu tính thực tiễn nên không thu hút bà con tham gia và nhiều lúc họ không nắm bắt được hết nội dung tuyên truyền.

- Một số đợt tuyên truyền người tham dự số lượng ít do bà con chưa quan tâm, bận công việc nên mời người dân nghe tuyền tuyền rất khó khăn, có đến thì cũng rất ít.

- Năm 2020 do ảnh hưởng của dịch COVID-19 nên công tác PBGDPL tại một vài thời điểm chưa được triển khai thường xuyên, liên tục.

- Vẫn chưa xây dựng được nhiều hoạt động để triển khai Ngày Pháp luật trong năm, thường chỉ tập trung các hoạt động vào tháng trọng điểm.

Để tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, PBGDPL, nâng cao hiểu biết pháp luật cho người dân, góp phần giữ vững trật tự, an toàn xã hội trong thời gian tới cần quan tâm thực hiện một số giải pháp sau:

Thứ nhất, tăng cường sự quan tâm, chỉ đạo của cấp uỷ, chính quyền xã đối với công tác tuyên truyền, PBGDPL. Nâng cao hiệu quả của hội đồng PBGDPL của xã, phát huy vai trò tích cực trong tham mưu, thực hiện của công chức Tư pháp - Hộ tịch, tăng cường sự phối hợp giữa các ban ngành, đoàn thể trên địa bàn. 

Thứ hai, đổi mới, cải tiến các hình thức tuyên truyền, PBGDPL nhằm truyền tải các nội dung pháp luật đến với các đối tượng và người dân một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất. Đặc biệt chú trọng hình thức tuyên truyền bằng sân khấu hoá, hội thi, thông qua các câu lạc bộ ở địa phương.

Thứ ba, xây dựng kế hoạch công tác ngay từ đầu năm, căn cứ nhiệm vụ được đặt ra theo kế hoạch thực hiện tốt nhiệm vụ. Thực hiện nhiều hoạt động cụ thể triển khai hưởng ứng “Ngày Pháp luật” đạt hiệu quả.

Thứ tư, tiếp tục tạo điều kiện cho đội ngũ tuyên truyền, hoà giải viên tham gia tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ phục vụ cho công tác tuyên truyền.

Thứ năm, tăng cường sự chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn của UBND huyện, Phòng Tư pháp cấp huyện đối với công tác tuyên truyền pháp luật.

Thứ sáu, vận động nhân dân tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Với nhiều giải pháp cụ thể, phù hợp với thực tiễn địa phương đặc biệt là sự quan tâm của cả hệ thống chính trị ở cơ sở chắc chắn trong thời gian tới công tác tuyên truyền, PBGDPL ở xã Sông Cầu tiếp tục đạt được nhiều kết quả quan trọng góp phần tăng cường nhận thức pháp luật của người dân ngày càng được nâng cao để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương./.