MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN ĐỂ GIỮ VỮNG, TĂNG CƯỜNG
ĐOÀN KẾT, THỐNG NHẤT TẠI ĐẢNG BỘ XÃ VĨNH LƯƠNG,
THÀNH PHỐ NHA TRANG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

ThS. Lê Huy Tuấn
Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng

Vĩnh Lương là một địa bàn chiến lược quan trọng về quân sự, án ngữ cửa ngõ phía Bắc thành phố Nha Trang, có núi rừng bao bọc, có Quốc lộ 1A và đường sắt Bắc – Nam với nhiều cầu cống, đèo. Đây là nơi có thế “tiến khả dĩ công, thoái khả dĩ thủ”. Đặc biệt là xã có vùng biển, đảo án ngữ cho Vịnh Nha Trang, đầm Nha Phu Ninh Hòa…Nơi đây có thể xây dựng thành khu vực phòng thủ vững chắc cho nhân dân thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Xã Vĩnh Lương nằm ở vị trí cửa ngõ phía Bắc thành phố Nha Trang, có vị trí tận cứ như sau: phía Đông giáp Vịnh Nha Trang; phía Nam giáp phường Vĩnh Hòa, Vĩnh Hải và xã Vĩnh Phương; phía Bắc giáp xã Ninh Ích (thị xã Ninh Hòa); phía Tây giáp xã Ninh Ích (thị xã Ninh Hòa).

Đảng bộ xã Vĩnh Lương có 16 chi bộ trực thuộc, trong đó có 10 chi bộ thôn: Chi bộ thôn Lương Hòa, Chi bộ thôn Lương Sơn 1, Chi bộ thôn Lương Sơn 2, Chi bộ thôn Lương Sơn 3, Chi bộ thôn Văn Đăng 1, Chi bộ thôn Văn Đăng 2, Chi bộ thôn Văn Đăng 3, Chi bộ thôn Võ Tánh 1, Chi bộ thôn Võ Tánh 2, Chi bộ thôn Cát Lợi; 04 chi bộ trường học: Chi bộ Trường tiểu học vĩnh lương 1, Chi bộ Trường tiểu học Vĩnh lương 2, Chi bộ Trường THCS Nguyễn Viết Xuân, Chi bộ Trường Mầm Non; 01 Chi bộ Quân sự; 01 Chi bộ Công an; với tổng số 126 đảng viên. Ban Chấp hành Đảng bộ: 14 đồng chí, Ban Thường vụ: 03 đồng chí.

Nhờ nhận thức đúng tầm quan trọng và luôn giữ vững, tăng cường đoàn kết, thống nhất trong Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tại địa phương nên Đảng bộ xã Vĩnh Lương Trong 05 năm (2018-2022) đều được xếp loại tổ chức cơ sở đảng hoàn thành tốt nhiệm vụ và Lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị được giao.

1. Đoàn kết là vấn đề sống còn của Đảng, của cách mạng

Đoàn kết, thống nhất trong Đảng là vấn đề sống còn của cách mạng, là cơ sở để thống nhất giai cấp, là điều kiện để thống nhất toàn dân và đưa cách mạng đến thắng lợi, là một nguyên tắc cơ bản có vị trí hàng đầu trong tổ chức và hoạt động của Đảng. Đồng thời, Đảng coi sự chia rẽ trong nội bộ Đảng là tội ác lớn nhất đối với Đảng. Vì vậy, cán bộ, đảng viên phải là những người đi đầu trong việc thực hiện nguyên tắc đoàn kết, thống nhất.

Đoàn kết, thống nhất là một yêu cầu cơ bản, một nguyên tắc tổ chức và hoạt động quan trọng hàng đầu của Đảng, quyết định sức mạnh của Đảng, nhằm bảo đảm giành được những thắng lợi to lớn. Lý tưởng chung, mục tiêu chung và lợi ích chung là cơ sở của sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng.

Kinh nghiệm thực tiễn xây dựng Đảng cho thấy, lúc nào, nơi nào, tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc và sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng được quán triệt và thực hiện nghiêm túc thì khi đó, nơi đó, cách mạng đạt được nhiều thành tựu và phát triển. Ngược lại thì cách mạng gặp khó khăn, thậm chí còn gây tổn thất nghiêm trọng.

Hiện nay, tình hình quốc tế có nhiều biến động phức tạp, các thế lực thù địch đẩy mạnh thực hiện “diễn biến hòa bình”, lợi dụng khó khăn, khuyết điểm để bôi nhọ, nói xấu Đảng, Nhà nước và chế độ ta; dùng nhiều âm mưu, thủ đoạn mua chuộc, kích động, chia rẽ đội ngũ cán bộ, đảng viên, gây nên “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng; chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, hòng làm giảm uy tín của Đảng. Đồng thời, xây dựng Đảng trong điều kiện kinh tế thị trường xuất hiện những thách thức mới, nhất là “nhóm lợi ích”, chủ nghĩa cá nhân... nếu không chỉnh đốn kịp thời sẽ gây những hệ lụy cho sự đoàn kết thống nhất trong Đảng. Chính vì vậy, nghiên cứu về giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng để phát huy ưu điểm và khắc phục những thiếu sót, khuyết điểm trong thực tiễn triển khai thực hiện, củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng là một đòi hỏi cấp thiết trong sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay.

2. Thực tiễn thực hiện đoàn kết, thống nhất tại Đảng bộ xã Vĩnh Lương, thành phố Nha Trang

Đảng uỷ xã Vĩnh Lương luôn hiểu rõ và thực hiện tốt các nguyên tắt xây dựng Đảng để lãnh đạo, chỉ đạo cả hệ thống chính trị, đồng thời thể hiện tính dân chủ trong hoạt động, dân chủ mở rộng, lắng nghe, tôn trọng các ý kiến góp ý của đồng chí, đồng nghiệp, không áp đặt hoặc định kiến cá nhân; trong công việc cùng nhau thảo luận (có thể có ý kiến khác với ý kiến của mình) để đi đến sự thống nhất cao trong tập thể về một chủ trương hay kế hoạch cụ thể của địa phương; thực hiện tốt tự phê và phê bình dân chủ trong đóng góp ý kiến xây dựng để tập thể ngày càng đoàn kết, kỷ cương, kỷ luật, tính nêu gương, tác phong, lề lối làm việc. Không những có bản lĩnh mà còn có tình thương yêu, chia sẻ, giúp đỡ trong công việc để đảng viên, cán bộ, công chức có động lực thực thi nhiệm vụ; tăng cường đi cơ sở để nghe, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và của nhân dân địa phương.

Hoạt động của Ban Chấp hành đảng bộ xã đã có nhiều chuyển biến tích cực so với các nhiệm kỳ trước đây về nhận thức, về tư tưởng và nhất là sự đoàn kết trong đảng ủy được củng cố, tăng cường, mọi mặt công tác đều được hội nghị tập thể đảng ủy đưa ra bàn bạc, cân nhắc và đi đến thống nhất, tạo sự nhất trí cao trong thực hiện nhiệm vụ trên cơ sở đường lối, chủ trương của Đảng; chính sách, pháp luật Nhà nước; tập hợp các lực lượng nòng cốt, quần chúng nhân dân cùng nhau thực hiện nhiệm vụ chung của địa phương, nếu không có sự đoàn kết thống nhất trong Ban Chấp hành thì mọi hoạt động, công tác sẽ bị trì trệ, thậm chí sẽ mất uy tín với tổ chức, với nhân dân, mất phương hướng trong lãnh đạo, chỉ đạo của tập thể đảng ủy, hệ lụy khó lường, đây cũng là cơ hội để những kẻ xấu lợi dụng để gây mất đoàn kết nội bộ, chống phá.

Ban Thường vụ Đảng uỷ khi trình các chủ trương, kế hoạch thì Ban Chấp hành luôn thảo luận kỹ, đánh giá tính nguyên tắt, tính khả thi, tính đúng đắn của vấn đề đặt ra, các ý kiến trái chiều đều được ghi nhận, lắng nghe, thảo luận đảm bảo tính dân chủ, cởi mở, gợi ý, mở rộng thêm nội dung để đồng chí mình thẳng thắn góp ý xây dựng các chủ trương, kế hoạch của địa phương, từ đó để thống nhất thực hiện. Tập thể Ban Thường vụ có ý kiến chung, thảo luận kỹ những vấn đề cần đưa ra bàn, thảo luận thống nhất từng nội dung cụ thể và đưa ra kết luận, để có cơ sở tham mưu, trình ra tập thể đảng ủy quyết định các chủ trương, kế hoạch đã đề ra.

Các chi bộ trực thuộc, trong sinh hoạt nếu có các đề xuất, kiến nghị hoặc góp ý với đảng ủy thì đều được đảng uỷ ghi nhận, xem xét và trả lời, vấn đề nào chưa rõ thì trực tiếp Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy trao đổi với đồng chí bí thư chi bộ để rõ nội dung và thống nhất thực hiện. Đây là 1 bước rất quan trọng trong công tác lãnh đạo, nó có vai trò quyết định trong thực hiện nhiệm vụ chính trị mang tính trực tiếp “gần dân, sát dân”, mang tính xuyên suốt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Đoàn kết, nhất trí về chính trị, tư tưởng và tổ chức được đề cao và thực hiện tốt trong tổ chức và hoạt động của Đảng bộ xã: Bảo đảm sự thống nhất các chủ trương, đường lối của Đảng, các chương trình hành động, kế hoạch thực hiện các Nghị quyết của cấp trên, của đảng ủy. Cụ thể hóa các kế hoạch sát với thực tế và tình hình của địa phương, không hình thức, qua loa, đảm bảo các chủ trương, đường lối của đảng và chính sách, pháp luật của nhà nước đi vào cuộc sống của nhân dân, lấy nhân dân làm gốc cho mọi hoạt động, công tác, lấy kết quả thực hiện để làm thước đo hiệu quả công việc, đồng thời đề ra các giải pháp phù hợp với từng nhiệm vụ, từng khu vực, từng địa bàn khu dân cư.

Đảm bảo thống về tư tưởng lãnh đạo, chỉ đạo trên cơ sở các vấn đề đặt ra của địa phương, hiểu rõ, nắm vững các chủ trương, kế hoạch đề ra, tổ chức quán triệt, tuyên truyền về các chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật đến tận người dân thông qua chi bộ, đảng viên, thôn, hội viên các hội đoàn thể chính trị xã hội.

Đoàn kết, nhất trí về thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương đảm bảo đúng nguyên tắt, tập trung mọi nguồn lực, nhân lực, thống nhất thực hiện. Tránh tình trạng “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” sẽ gây ra tình trạng mất đoàn kết, mất phương hướng thực hiện, đây là cơ hội cho những kẻ xấu len lõi vào để chống phá.

Việc phát huy dân chủ trong sinh hoạt cấp ủy được mở rộng, tạo điều kiện để đồng chí mình góp ý, xuyên suốt từ cấp ủy chi bộ trực thuộc đến các đồng chí cấp ủy viên. Công tác tự phê và phê bình ngày càng được chú trọng và nâng cao chất lượng nên đã tập hợp được đảng viên, cán bộ, công chức tham gia tích cực vào mọi hoạt động của tổ chức đảng, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể; tạo động lực, niềm tin để họ hoành thành tốt chức trách nhiệm vụ được giao.

3. Hạn chế, khuyết điểm và nguyên nhân

3.1. Hạn chế, khuyết điểm

Một số cấp ủy viên, đảng viên trong đảng bộ tuy trong cuộc họp, hội nghị thống nhất biểu quyết, nhưng (bằng mặt, không bằng lòng), mà ra ngoài còn để lọt thông tin khi thông tin đó chưa chính thống nên đã dẫn đến một số dư luận của đảng viên và nhân dân, gây hiểu nhầm cho rằng đảng ủy bị mất đoàn kết; quy hoạch, tuyển chọn, bổ nhiệm cán bộ chưa đúng, chưa sát với thực tiễn.

Một số đảng viên lớn tuổi, trải qua nhiều cuộc chiến tranh, còn thụ động trong tư duy và lý luận nên đôi lúc phát biểu ý kiến xây dựng đảng bộ chưa sát với thình hình thực tế, còn mang tính bảo thủ, mang tính áp đặt, công thần…

Trong việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ hoặc trong tiến hành tự phê bình và phê bình còn bị hạn chế, các đảng viên còn cả nể, để tình cảm xen lẫn vào công việc dẫn đến hoạt động đánh giá chưa được khách quan, đúng bản chất của vấn đề.

Hoạt động của các tổ chức đoàn thể chưa được duy trì bền vững; chưa có chiều sâu; các mô hình tổ chức với hình thức, nội dung chưa phong phú, chưa thu hút được số đông đoàn viên, hội viên quần chúng nhân dân tham gia.

3.2. Nguyên nhân

Một số ít cấp ủy, đảng viên trong đảng bộ mặc dù đã trải qua nhiều kinh nghiệm trong công tác, trong cuộc sống, tuy nhiên về tư tưởng, chính trị của bản thân chưa vững vàng, phát ngôn còn thiếu suy nghĩ, thiếu luận cứ, chứng cứ, nghe thông tin một chiều, có biểu hiện bè phái, tư duy nhóm, tư duy nhiệm kỳ nên có nhiều suy nghĩ lệch lạc, mất định hướng, dễ dẫn đến vi phạm nguyên tắc của Đảng.

Mặc dù quy chế Ban Chấp hành đã được ban hành sau mỗi kỳ đại hội và sửa đổi, điều chỉnh bổ sung hàng năm cho phù hợp với tình hình thực tế, tuy nhiên cơ chế “ tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách” chưa thể hiện rõ chức trách của tập thể và của cá nhân dẫn đến tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, chưa thể hiện tính tiên phong “dám nói, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” dẫn đến nhiều công việc triển khai còn chậm, chưa đúng tiến độ đề ra.

Việc tự phê và phê bình đôi lúc còn mang tính hình thức (chưa chỉ rõ ưu, khuyết), ngại góp ý, né tránh mà chủ yếu là nhắc nhở, động viên là chính, dẫn đến ỷ lại, chủ quan, duy ý chí trong hành động cũng như trong thực hiện nhiệm vụ, nguy cơ vi phạm.

4. Một số kinh nghiệm rút ra

Một là, muốn xây dựng sự đoàn kết thống nhất trong đảng, trước hết phải xác đinh thống nhất về mặt chủ trương, đường lối của đảng và chính sách, pháp luật của nhà nước. Mặt khác mỗi cán bộ, đảng viên phải có lập trường, tư tưởng vững vàng, phải xác định đặt lợi ích của tập thể lên trên lợi ích cá nhân.

Hai là, người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền cần thực sự chí công, vô tư. Nắm bắt tâm tư nguyện vọng của cán bộ, đảng viên trong đơn vị, phân công công việc kể cả bên đảng và bên chính quyền đều công bằng, không đặt bên nặng, bên nhẹ để tránh so bì, ganh tị…giải quyết kịp thời những thắc mắc, mâu thuẫn trong nội bộ, trong công việc để không gây ức chế, cũng như sự hiểu lầm giữa lãnh đạo với nhân viên, giữa mình với đồng chí mình.

Ba là, ngay từ đầu năm, mỗi tập thể, cá nhân, đoàn thể phải xây dựng kế hoạch làm việc của năm và phân định công việc cụ thể cho từng tháng, từng kì thực hiện. Việc xây dựng kế hoạch phải sát với tình hình thực tế, không qua loa, đại khái hay chung chung, có sự phân định trách nhiệm công việc rõ ràng, phân đúng người, đúng việc dựa theo khả năng, sở trường của mỗi người để phát huy hiệu quả công việc.

Bốn là, thực hiện nghiêm việc sinh hoạt định kì của các tập thể để đánh giá, rút kinh nghiệm nhằm đề ra giải pháp thực hiện, khắc phục những hạn chế. Cần phải thẳng thắn nhìn nhận và chỉ ra những mặt còn thiếu sót chưa làm được của tháng trước, đề ra phương hướng tháng sau. Hạn chế, khuyết điểm đó thuộc về ai, bộ phận nào. Sự rạch ròi trong công việc sẽ khiến mỗi người có trách nhiệm hơn trong công việc của mình, tránh được tình trạng né tránh, đùn đẩy, đổ lỗi cho nhau.

Năm là, luôn nêu cao tinh thần thẳng thắn góp ý tự phê bình và phê bình. Dù cá nhân hay tập thể, người đứng đầu hay cấp dưới đều phải biết lắng nghe ý kiến đóng góp để tìm ra cái đúng, cái hay mà sửa chữa để hoàn thiện mình. Khi phê bình đồng chí mình, nếu họ mắc khuyết điểm thay vì la mắng, trách móc, thì phải gần gũi, trao đổi, phân tích đúng sai để đồng chí, đồng nghiệp nhận ra mà sửa chữa, hoặc khi có vấn đề gì chưa thấu hiểu thì giải thích rõ ràng nội dung, từng vấn đề để họ hiểu – Nếu giải quyết không tốt thì đây cũng là một trong những nguyên nhân chính gây mất đoàn kết trong nội bộ. Vì thế mọi việc đều phải được giải quyết một cách thấu tình, đạt lí, không để trở thành các vấn đề nổi cộm, phức tạp.

Sáu là, người đứng đầu phải dám nhìn nhận ra những thiếu sót của bản thân để tự phê, tự khắc phục sữa chữa để nêu gương đối với cán bộ, đảng viên và nhân dân; đối với đồng chí, đồng nghiệp thì thẳng thắn góp ý xây dựng để loại bỏ dần những hạn chế, khuyết điểm giúp nhau cùng tiến bộ. Tuy nhiên việc góp ý kiến phải chân thành, đúng lúc, đúng nơi. Người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền cần xây dựng, giữ gìn mối quan hệ tốt giữa lãnh đạo với đảng viên, cán bộ, công chức trong cơ quan - đó là mối quan hệ gần gũi, chia sẽ, cảm thông, là sự góp ý chân thành, cởi mở chứ không mang tính áp đặt cấp trên – cấp dưới.

Bảy là, xây dựng đoàn kết, thống nhất trong Đảng bộ phải bắt đầu từ chi bộ bởi vì “Chi bộ tốt thì mọi công việc đều tốt”; quan tâm xây dựng đoàn kết, thống nhất trong các chi bộ dân cư, các chi hội đoàn thể trong khu dân cư mới thực sự tạo nên sức mạnh cho Đảng bộ - Đây là một mắc xích không thể tách rời và cũng là nền móng cơ bản trong công tác xây dựng đoàn kết thống nhất trong toàn Đảng bộ.

5. Phương hướng và kiến nghị một số giải pháp cơ bản để củng cố, tăng cường đoàn kết, thống nhất tại Đảng bộ xã Vĩnh Lương trong thời gian tới

5.1. Phương hướng: Đại hội lần thứ VII của đảng bộ xã nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã rút ra bài học kinh nghiệm quý báu đối với sự lãnh đạo của Đảng: “Tăng cường sự đoàn kết nhất trí, sự thống nhất ý chí và hành động trong Đảng”. Đại hội khẳng định: “Đảng bộ xã có truyền thống đoàn kết nhất trí tốt đẹp, chẳng những lúc cách mạng phát triển bình thường, thuận lợi mà cả những lúc sóng gió, ở những bước ngoặt, giai đoạn của lịch sử Đảng bộ xã (những lúc gặp thiên tai, dịch bệnh), Đảng bộ xã luôn là một khối thống nhất tư tưởng và hành động.

5.2. Kiến nghị một số giải pháp cơ bản để củng cố, tăng cường đoàn kết, thống nhất tại Đảng bộ xã Vĩnh Lương

- Thứ nhất, thường xuyên kiện toàn và nâng cao phẩm chất, năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị cho đội ngũ cấp ủy viên của Đảng uỷ; Bí thư, Phó Bí thư các chi bộ trực thuộc ngang tầm với nhiệm vụ trong thời kỳ mới

Cấp ủy cơ sở là hạt nhân lãnh đạo, là trung tâm đoàn kết, tập trung trí tuệ, ý chí của Đảng bộ, chi bộ. Cấp ủy lãnh đạo mọi mặt đơn vị, trực tiếp lãnh đạo, tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của đơn vị và nhiệm vụ xây dựng tổ chức đảng. Uy tín, hiệu quả lãnh đạo của cấp ủy cơ sở phụ thuộc rất lớn vào phẩm chất, năng lực của đội ngũ cấp ủy viên, Bí thư, Phó Bí thư các chi bộ trực thuộc. Thực tiễn cho thấy ở đâu, chỗ nào, lúc nào cấp ủy mạnh và thực sự tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, trí tuệ và thực sự là hạt nhân đoàn kết của tổ chức đảng ở đơn vị thì tổ chức đảng và đơn vị vững mạnh. Ngược lại phẩm chất, năng lực của cấp ủy hạn chế, mất đoàn kết thì đó là nguyên nhân làm cho tổ chức đảng yếu kém, đơn vị rệu rã, kết quả thực hiện nhiệm vụ thấp. Do đó, thường xuyên kiện toàn đội ngũ cấp ủy viên của Đảng uỷ; Bí thư, Phó bí thư các chi bộ trực thuộc; không ngừng nâng cao phẩm chất, năng lực, giữ vị trí rất quan trọng trong xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh. Đây là biện pháp trọng yếu, là khâu then chốt trong toàn bộ công tác xây dựng tổ chức đảng ở cơ sở.

Cấp ủy viên phải là những đảng viên thực sự có uy tín, phẩm chất năng lực tốt, có trách nhiệm cao, gắn bó với đơn vị; là những người thực sự tiên phong cả về lý luận và hành động, lời nói và việc làm; thực hiện tốt chức trách nhiệm vụ được giao. Việc thường xuyên kiện toàn cấp ủy, không ngừng bồi dưỡng, rèn luyện nâng cao phẩm chất, năng lực là việc làm công phu phải được tiến hành một cách chủ động, tích cực. Phải kết hợp chặt chẽ giữa bản thân cấp ủy cơ sở và tổ chức đảng cấp trên, giữ vai trò tích cực và tinh thần trách nhiệm của cấp ủy viên và sức mạnh tổng hợp của toàn thể đảng bộ, các chi bộ trực thuộc trong củng cố, kiện toàn cấp ủy, nâng cao chất lượng cấp ủy viên. Việc kiện toàn cấp ủy cơ sở phải thông qua bầu cử ở đại hội hoặc bổ sung khi thiếu hụt bằng sự chỉ định của Đảng ủy nhưng phải đúng tiêu chuẩn, được đảng viên lựa chọn.

- Thứ hai, đảng uỷ, các chi bộ trực thuộc phải nắm vững và thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động; thực hiện tốt tự phê bình và phê bình trong Đảng

Nâng cao nhận thức cho cấp uỷ viên của Đảng uỷ, các chi bộ trực thuộc, đội ngũ đảng viên về nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng; làm rõ nội dung, yêu cầu của nguyên tắc tập trung dân chủ trong tình hình mới; đồng thời đấu tranh chống những luận điệu xuyên tạc, phủ nhận nguyên tắc này. Mỗi tổ chức đảng và đảng viên phải nhận thức đúng đắn và thống nhất về nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng. Theo đó, dân chủ phải đi đôi với tập trung; phát huy dân chủ phải đồng thời gắn liền với chống dân chủ cực đoan, dân chủ không tuân theo kỷ cương, phép nước. Nguyên tắc tập trung dân chủ phải được thực hiện theo đúng Điều lệ Đảng và trong mối quan hệ đồng bộ với các nguyên tắc khác, như tự phê bình và phê bình, đoàn kết, thống nhất trong Đảng....

Mở rộng dân chủ đi đôi với củng cố, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong Đảng. Xây dựng các thiết chế, cơ chế cho phép phát huy thật sự mạnh mẽ dân chủ, trước hết là bảo đảm thực hiện các quyền của đảng viên, nhất là quyền được thảo luận, chất vấn, phê bình, thông tin, bảo lưu ý kiến. Đồng thời, với mở rộng dân chủ, phải củng cố, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong Đảng. Mọi tổ chức đảng và đảng viên phải nghiêm túc chấp hành chỉ thị, nghị quyết của Đảng, nói và làm theo nghị quyết của Đảng.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng. Xử lý nghiêm, kịp thời những tổ chức đảng và đảng viên vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, vi phạm Cương lĩnh, Điều lệ, nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, những hành vi dung túng, bao che cho khuyết điểm, vi phạm của tổ chức đảng và đảng viên; công khai kết quả xử lý. Chú trọng kiểm tra, giám sát người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, các đoàn thể chính trị xã hội trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn được giao và việc giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống.

Đề cao, phát huy vai trò của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt trong việc áp dụng nguyên tắc tập trung dân chủ, đi đôi với giữ vững và chủ động, tích cực phòng, chống tình trạng xa rời nguyên tắc này. Làm rõ trách nhiệm cá nhân người đứng đầu, cán bộ chủ chốt trong thực hiện trách nhiệm nêu gương, nhất là thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình. Có cơ chế khuyến khích và bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Tự phê bình và phê bình trong Đảng là trung thực, thẳng thắn và chân thành. Phê bình để giúp nhau sửa chữa khuyết điểm, giúp nhau tiến bộ, đoàn kết thống nhất tốt hơn. Phương pháp tự phê bình và phê bình là có lý, có tình, cổ vũ nhau, phát huy ưu điểm, khắc phục nhược điểm. Thái độ tự phê bình và phê bình phải tôn trọng sự thật, tôn trọng lẽ phải, không bao che hoặc thổi phồng, bóp méo sự thật. Biết phân tích ưu điểm, khuyết điểm của nhau theo quan điểm toàn diện, lịch sử, cụ thể, phát triển. Đánh giá đầy đủ, đúng đắn những ưu điểm và nhược điểm trong công tác xây dựng Đảng nói chung, trong việc giữ gìn đoàn kết thống nhất ở mỗi tổ chức cơ sở đảng, mỗi cấp ủy đảng nói riêng, để từ đó đề ra những chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp.

- Thứ ba, tiếp tục làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng đối với đội ngũ đảng viên và quần chúng toàn Đảng bộ trong tình hình mới để tạo nên sự tin tưởng, thống nhất, đồng thuận hướng đến thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của đơn vị, địa phương

Xây dựng Đảng về chính trị, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng của Đảng có vai trò rất quan trọng góp phần thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (Khoá XI) và Nghị quyết Trung ương 4 (Khoá XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Đây chính là trách nhiệm của mỗi tổ chức đảng, mỗi đảng viên và cần được thực hiện đồng bộ, thống nhất. Xây dựng Đảng về chính trị là xây dựng Cương lĩnh, chủ trương, đường lối của Đảng; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng của Đảng là xây dựng ý thức, niềm tin và ý chí của đội ngũ đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức để thực hiện Cương lĩnh, chủ trương, đường lối của Đảng.

Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng phải từng bước được đổi mới, có chiều sâu, khoa học và hiệu quả hơn, góp phần quan trọng trong việc khơi dậy tinh thần yêu nước, yêu quê hương, lao động sáng tạo của đội ngũ đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, giữ gìn, củng cố sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng bộ, chi bộ thông qua tuyên truyền, giáo dục Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; cổ vũ phong trào thi đua yêu nước, nêu gương người tốt - việc tốt, điển hình tiên tiến; tuyên truyền chủ trương, xây dựng ý thức bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ; chú trọng giáo dục truyền thống cách mạng, giáo dục đạo đức, lối sống cho đội ngũ đảng viên, đoàn viên, hội viên, xây dựng và vận động đội ngũ đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức tham gia các phong trào, các cuộc vận động lớn do các đoàn thể phát động, xây dựng cơ quan, đơn vị văn hóa; tổ chức tốt các ngày kỷ niệm lớn góp phần tác động sâu sắc vào ý thức, nhằm tăng cường niềm tin của đảng viên và quần chúng nhân dân đối với tổ chức đảng, tạo không khí dân chủ, cởi mở, tiếp nhận thông tin nhiều chiều.

Thường xuyên tuyên truyền, tổ chức cho đội ngũ đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức học tập các Chỉ thị, Nghị quyết, nghe báo cáo thời sự; triển khai trong toàn Đảng bộ việc đăng ký cam kết từ đầu năm thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ chính trị về việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo chuyên đề hàng năm gắn với thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tăng cường xây dựng chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, những biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ.

- Thứ tư, xây dựng đoàn kết, thống nhất trong Đảng bộ phải bắt đầu từ các chi bộ trực thuộc

Chi bộ tốt thì mọi công việc đều tốt. Để giữ gìn, củng cố đoàn kết, thống nhất trong chi bộ, cần tập trung vào đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, coi trọng rèn luyện đạo đức cách mạng, bồi dưỡng tình yêu thương đồng chí, tôn trọng lẫn nhau của cán bộ, đảng viên. Đoàn kết, thống nhất trong Đảng bộ trước hết bắt nguồn từ sự hiểu biết và giác ngộ chính trị của mỗi đảng viên. Vì vậy, công tác tuyên truyền trong toàn Đảng bộ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để nâng cao trình độ nhận thức cho mỗi đảng viên, có như vậy mới tạo sự đoàn kết, thống nhất cao.

Chi bộ phải thường xuyên chăm lo bồi dưỡng, xây dựng tình cảm gắn bó giữa những cán bộ, đảng viên với nhau, cán bộ, đảng viên với quần chúng; mặt khác, mỗi cán bộ, đảng viên cần phấn đấu, rèn luyện trau dồi tình đồng chí thương yêu lẫn nhau, xem đó vừa là một chuẩn mực đạo đức cách mạng, vừa là một nhân tố cơ bản để xây dựng và bảo vệ sự đoàn kết, thống nhất trong toàn Đảng bộ. Chi bộ, chi ủy và đảng viên phải quán triệt sâu sắc mục đích, ý nghĩa, phương pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát; tiến hành tự phê bình và phê bình; chăm lo xây dựng chi ủy trong sạch, vững mạnh, bảo đảm là hạt nhân đoàn kết trong chi bộ, địa bàn dân cư, cơ quan, đơn vị. Củng cố, tăng cường và giữ vững đoàn kết, thống nhất trong toàn Đảng bộ phải được xem là một chiến lược lâu dài, là sinh mệnh, “là vấn đề sống còn” - Có như vậy thì hệ thống chính trị, các tầng lớp nhân dân mới đoàn kết xung quanh Đảng bộ. Đoàn kết, thống nhất trong Đảng bộ chính là tấm gương cho cả hệ thống chính trị và là nhân tố quyết định bảo đảm đại đoàn kết toàn.

- Thứ năm, mở rộng dân chủ trong toàn Đảng bộ đi đôi với nắm vững nguyên tắc đoàn kết, thống nhất trên cơ sở chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cương lĩnh chính trị, đường lối, quan điểm, Điều lệ của Đảng và trên cơ sở tình cảm cách mạng trong sáng của người đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam

Đảng bộ thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và thực hiện nghiêm tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết và thống nhất. Phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau. Đảng bộ chỉ mạnh thực sự khi trong toàn Đảng có sự đoàn kết, thống nhất cả trong tư tưởng, hành động và tổ chức. Tập trung và dân chủ là hai mặt không thể tách rời, tập trung hỗ trợ bảo đảm cho dân chủ thực hiện trong khuôn khổ, có sự kiểm soát; dân chủ giúp cho tập trung thực hiện linh hoạt, đạt hiệu quả cao trong quản lý. Vì vậy, cần phải có sự phối hợp một cách đồng bộ, chặt chẽ việc bảo đảm cả hai yếu tố này trong hoạt động quản lý nhà nước. Tập trung không đối lập với dân chủ mà chỉ đối lập với độc đoán, chuyên quyền; dân chủ không đối lập với tập trung mà chỉ đối lập với vô chính phủ. Nếu chỉ có sự lãnh đạo tập trung mà không mở rộng dân chủ thì sẽ tạo cho cửa quyền, tham nhũng phát triển. Ngược lại, không có sự lãnh đạo tập trung thống nhất sẽ dẫn đến tình trạng tùy tiện, vô chính phủ, bệnh phường hội, chủ nghĩa cá nhân. Chỉ trên cơ sở đoàn kết, thống nhất và dân chủ thì đảng viên mới thực sự trung thực, thẳng thắn, chân thành với nhau, giúp nhau nhận rõ khuyết điểm để cùng tiến bộ. Đặc biệt, phải thực hiện tốt các nguyên tắc trong tổ chức, sinh hoạt đảng; trước hết là nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; tự phê bình, phê bình và cần kiên quyết chống bệnh quan liêu, độc đoán, chuyên quyền, chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng cục bộ, địa phương trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Đây là điều kiện quan trọng bảo đảm cho toàn Đảng bộ luôn thống nhất về tổ chức, tư tưởng, hành động.

- Thứ sáu, đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, coi trọng xây dựng quy chế phối hợp trong cơ quan, đơn vị đồng thời xử lý nghiêm những trường hợp bè phái, cục bộ gây mất đoàn kết nội bộ

Cần xây dựng đội ngũ lãnh đạo chủ chốt, Mặt trận và các Đoàn thể CT - XH có năng lực và phẩm chất tốt, thực sự là trung tâm đoàn kết trong tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị. Xác định rõ chức trách, nhiệm vụ quyền hạn của các cấp ủy, các tổ chức đảng và quy chế thực hiện mối quan hệ giữa cấp ủy đảng với ban lãnh đạo cơ quan nhà nước cùng cấp, làm cho sự đoàn kết thống nhất trong Đảng thực sự trở thành hạt nhân đoàn kết trong toàn hệ thống chính trị.

Kịp thời thay thế, bổ nhiệm những cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất đạo đức và năng lực vào những vị trí chủ chốt của hệ thống chính trị, cần thay ngay những cán bộ không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, xử lý kịp thời những cấp ủy viên vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, cán bộ lãnh đạo độc đoán chuyên quyền, bè phái, cục bộ, mất đoàn kết. Coi sự độc đoán chuyên quyền, kéo bè, kéo cánh là nguyên nhân gây mất đoàn kết nội bộ.

Tổ chức đảng phải tạo lập, xây dựng sự đoàn kết thống nhất cao, phát hiện sớm những biểu hiện mất đoàn kết, có biện pháp khắc phục trên cơ sở các nguyên tắc của Đảng và đề cao tình đồng chí.