XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ CƠ SỞ TRONG THỜI KỲ MỚI
TRÊN ĐỊA BÀN XÃ CAM THÀNH BẮC, HUYỆN CAM LÂM

ThS. Đỗ Thị Ánh Nguyệt
GV Khoa Nhà nước và pháp luật

Từ trước đến nay, việc xây dựng đời sống văn hóa, tinh thần cho người dân luôn được Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5, khóa VIII của Đảng xác định: “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”; điều đó đã khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội; đồng thời, cũng khẳng định xây dựng và phát triển văn hóa là một sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòi hỏi phải có ý chí và sự kiên trì, thận trọng. Cần tạo môi trường để các gia đình, làng, xã, phum, sóc, khu tập thể, cơ quan, xí nghiệp, các vùng dân cư,… có đời sống văn hóa lành mạnh, đáp ứng những nhu cầu văn hóa đa đạng và không ngừng tăng lên của các tầng lớp nhân dân.

Xuất phát từ quan điểm trên, nhiều năm qua Cấp ủy Đảng, Chính quyền xã Cam Thành Bắc, huyện Cam Lâm đã luôn quan tâm đến công tác xây dựng và phát triển văn hóa, làm cho văn hóa thấm sâu vào đời sống của đại bộ phận nhân dân trong cộng đồng dân cư; Ủy ban nhân dân xã đã thực hiện triển khai và ban hành nhiều văn bản, kế hoạch quy định, quy ước như: thành lập Ban chỉ đạo và ban hành Quy chế hoạt động của Ban chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”; triển khai đăng ký “gia đình văn hóa”, “thôn văn hóa” theo đúng Nghị định 122/2018/NĐ-CP; ban hành Kế hoạch số 595/KH-UBND ngày 23/5/2022 về việc thực hiện Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” xã Cam Thành Bắc, giai đoạn 2022 - 2026; Quy định về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội; chỉ đạo, hướng dẫn và định hướng xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước của 8 thôn,… Ngoài ra, Đảng uỷ và Chính quyền xã cũng rất quan tâm và kiện toàn Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Hiện nay, 100% đường làng, ngõ xóm của xã đã được bê tông hoá hoặc được tu bổ, sửa chữa kịp thời, đáp ứng tốt nhu cầu đi lại của nhân dân. Trên địa bàn xã đa phần nhà cửa đã được xây dựng kiên cố, 100% hộ gia đình sử dụng điện lưới quốc gia; đời sống của người nhân từng bước đã được cải thiện đáng kể; tỷ lệ hộ nghèo giảm hàng năm, hiện nay xã chỉ còn 26 hộ nghèo (chiếm tỷ lệ 0,57%). Năm 2022, toàn xã đã có 3.941 hộ/ 8 thôn đã đăng ký gia đình văn hóa, kết quả 97,1% hộ đạt chuẩn gia đình văn hóa ^[1]. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn được giữ vững, các tệ nạn xã hội từng bước được đẩy lùi; thiết chế văn hoá được quan tâm đầu tư xây dựng (01 trung tâm văn hóa, thể thao; 01 bưu điện văn hoá; 02 câu lạc bộ thể thao; 08 khu sinh hoạt văn hoá thôn)^[1]. Nhiều câu lạc bộ, mô hình được tổ chức và hoạt động hiệu quả như: Câu lạc bộ “Không sinh con thứ 3”, câu lạc bộ “Phụ nữ hướng về biển đảo”, câu lạc bộ “Cộng đồng với môi trường”; câu lạc bộ “Ông bà cháu”,...; mô hình “5 có, 3 sạch”; các phong trào “nông dân sản xuất kinh doanh giỏi”, phong trào tuổi trẻ lập nghiệp, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, phong trào Cựu Chiến binh văn hóa - phát huy bản chất anh bộ đội cụ Hồ,… Những hoạt này đã thực sự góp phần phát huy được những mặt tốt đẹp của gia đình truyền thống như hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; vợ chồng sống chung thủy đồng thời có trách nhiệm nuôi dạy con cái thành đạt, gia đình không có người mắc tệ nạn xã hội, tích cực phòng chống những hủ tục như trọng nam, khinh nữ, gia trưởng, tảo hôn, ma chay và làm cho nội dung phong trào xây dựng đời sống văn hoá ngày càng phong phú, đa dạng.

Đ/c Đoàn Khắc Thanh - Huyện uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ xã và Đ/c Trần Thị Kim Hường – Phó bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã Cam Thành Bắc trong buổi Lễ công bố Xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao - Ảnh: Trúc Diệp

Công tác tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước được hệ thống chính trị ở xã đặc biệt quan tâm xây dựng, tổ chức bằng nhiều hình thức khác nhau như: thông qua các Hội nghị phổ biến tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý; hệ thống đài truyền thanh trên địa bàn xã; hiện nay xã đã lắp mới với 59 cụm loa tích hợp ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông và đang thử nghiệm hệ thống thông tin nguồn do Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Khánh Hòa thực hiện; hiện tại 100% khu dân cư được phủ sóng của Đài Tiếng nói Việt Nam, 100% khu dân cư được phủ sóng phát thanh tỉnh, 100% phủ sóng truyền thanh địa phương đáp ứng đời sống tinh thần cho nhân dân^[1]. Ngoài ra, thông qua các buổi sinh hoạt cộng đồng dân cư, qua các phong trào, hoạt động của các tổ chức đoàn thể đã kịp thời tuyên truyền, vận động đưa chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân; động viên, phản ảnh kịp thời những nhân tố tích cực và đấu tranh chống tiêu cực.

Người dân tham gia các hoạt động nhân ngày hội Đại đoàn kết dân tộc - Ảnh: Trúc Diệp

Công tác di sản văn hoá được chính quyền xã quan tâm và quản lý tốt. Mỗi dịp lễ, hội địa phương luôn kiểm tra, nhắc nhở các cơ sở thờ tự thực hiện đúng các quy định của nhà nước. Địa phương cũng đẩy mạnh tổ chức các hoạt động, phong trào thể dục - thể thao gắn với các dịp lễ, tết, sự kiện lớn, chương trình lễ hội... Qua đó đã góp phần thu hút các tầng lớp nhân dân tham gia tập luyện, nâng cao sức khỏe, đẩy mạnh phong trào “Rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” trong cộng đồng. Nhìn chung, Chính quyền và Nhân dân toàn xã ngày càng quan tâm hơn về văn hóa và xây dựng đời sống văn hóa trong giai đoạn mới nên đời sống văn hoá trên địa bàn xã không ngừng được nâng lên.

Trao giải cho cá nhân và tập thể  trong kỳ Đại hội thể dục, thể thao xã Cam Thành Bắc lần thứ IV - Ảnh Trúc Diệp

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở của chính quyền địa phương cũng còn có hạn chế nhất định, đó là: các phong trào phát triển chưa toàn diện; một bộ phận Nhân dân nhận thức chưa thật sự sâu sắc và đầy đủ về mục đích, ý nghĩa của phong trào nên còn tỏ ra thờ ơ trong việc tự giác thực hiện xây dựng gia đình văn hóa, thôn, khu phố văn hóa; phong trào tuy phát triển về chiều rộng nhưng chưa đi đôi với chiều sâu, số lượng chưa tương xứng với chất lượng, đôi khi còn mang tính hình thức, chưa đi vào thực chất, ít tính hiệu quả…; nguồn kinh phí cho các phong trào, hoạt động còn hạn hẹp, việc huy động các nguồn lực xã hội tài trợ và đóng góp của nhân dân chưa nhiều nên chưa khai thác hết lợi thế, tiềm năng văn hóa trong cộng đồng dân cư...; các hình thức sinh hoạt văn hóa, văn nghệ thể dục thể thao và vui chơi giải trí vẫn chưa thực sự phong phú, chưa thu hút đông đảo các tầng lớp Nhân dân tham gia; hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao chưa thật sự phát huy hiệu quả.

Để tiếp tục phát huy vai trò của đời sống văn hóa ở cơ sở trong thời kỳ mới trên địa bàn xã Cam Thành Bắc cần tập trung thực hiện một số giải pháp sau:

Một là, tiếp tục nâng cao vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và phát huy vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã trong việc phối hợp, vận động quần chúng nhân dân tích cực tham gia xây dựng thiết chế văn hoá, tạo ra các hoạt động văn hoá, thể thao lành mạnh. Bên cạnh đó, thường xuyên tổng kết thực tiễn, rút kinh nghiệm, biểu dương, khen thưởng kịp thời những tập thể và cá nhân điển hình tiên tiến, khắc phục những mặt yếu kém trong các hoạt động và phong trào liên quan đến công tác xây dựng đời sống văn  hóa cơ sở.

Hai là, đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” của xã bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng hơn và chú trọng về chất lượng nội dung để tạo sự chuyển biến tích cực về ý thức cộng động, sự gắn kết của gia đình, họ tộc,… Từ đó tạo động lực cho nhân dân phấn khởi thi đua lao động, sản xuất, phát triển kinh tế, đấu tranh bài trừ các tệ nạn xã hội và xây dựng môi trường xã hội lành mạnh.

Ba là, tiếp tục triển khai thực hiện một cách có hiệu quả các quy định của Trung ương, của tỉnh, của huyện về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội. Thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở để tạo sức mạnh nội lực trong quá trình “xây dựng nếp sống văn minh, kỷ cương, pháp luật”; “xây dựng môi trường xanh - sạch - đẹp - an toàn”, bảo vệ môi trường sinh thái… ; bên cạnh đó, tiếp tục phát triển đa dạng các loại hình câu lạc bộ nhằm nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân; duy trì, tổ chức và nâng cao các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao quần chúng, đặc biệt là các hoạt động văn hóa, lễ hội truyền thống trên địa bàn. Có như vậy thì công tác xây dựng đời sống văn hóa mới thật sự có chất lượng.

Bốn là, tiếp tục củng cố, phát huy tốt công năng các thiết chế văn hóa ở cơ sở. Nghiên cứu tổ chức những hoạt động thiết thực, phù hợp để các trung tâm văn hóa, nhà văn hóa, khu dân cư… thật sự là nơi gắn kết, là điểm hẹn sinh hoạt văn hóa, thể dục thể thao, thông tin tuyên truyền cho người dân. Đồng thời, tăng cường việc liên kết, huy động các nguồn lực hỗ trợ kinh phí, thực hiện xã hội hóa, khai thác các nguồn lực vật chất cũng như tinh thần từ nhân dân.

Năm là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện phong trào trên địa bàn; phát huy ý thức tự nguyện, tự giác của người dân và vai trò tự quản của cộng đồng, tạo cơ chế quản lý đồng bộ để phong trào phát triển bền vững. Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Ban Chỉ đạo phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” theo hướng thiết thực, hiệu quả, sâu sát, có trọng tâm, trọng điểm; tháo gỡ, giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai thực hiện phong trào. Đồng thời, phát huy vai trò của Ban vận động ở các thôn trong quá trình triển khai thực hiện. 

Việc thực hiện có hiệu quả phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” vừa góp phần xây dựng và phát triển văn hoá ở xã Cam Thành Bắc nói riêng và Cam Lâm nói chung, và cũng là nhiệm vụ quan trọng và mang tính chiến lược lâu dài, nhằm tạo ra môi trường lành mạnh, ổn định về an ninh trật tự, nâng cao dân trí, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu chính trị, kinh tế - xã hội trong công cuộc đổi mới của tỉnh nhà./.